Ośrodek żydowski w Trondheim

Ośrodek żydowski w Trondheim to jedyne muzeum żydowskie w Norwegii. Mieści się przy Arkitekt Christies gate 1, w budynku synagogi, i opowiada o losach niewielkiej, ale ważnej dla miasta wspólnoty. Placówka powstała w 1997 roku jako dar dla Trondheim z okazji tysiąclecia miasta.

Czym jest ośrodek żydowski w Trondheim?

To połączenie żywej gminy religijnej i niewielkiego muzeum. Synagoga w Trondheim należy do dwóch działających synagog w całym kraju, a jej sąsiedztwo z wystawą sprawia, że historia nie jest tu wyłącznie eksponatem. Miejsce nadal służy wspólnocie, a zwiedzający wchodzą do budynku, który ma swoją długą, lokalną tradycję.

Muzeum otwarto w 1997 roku. Zostało ofiarowane miastu jako prezent na obchody tysiąclecia Trondheim, co dobrze pokazuje, jak mocno wspólnota żydowska czuje się związana z tym miastem i jak zależało jej na tym, by jej historia stała się częścią historii wszystkich mieszkańców.

Co można tu zobaczyć?

Ekspozycja jest kameralna i opiera się w dużej mierze na fotografiach oraz opowieściach o konkretnych ludziach. Pokazuje początki życia żydowskiego w Trondheim, przybycie rodzin z Europy Wschodniej pod koniec XIX wieku, codzienność gminy oraz dramat czasów okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej.

Szczególne miejsce zajmuje historia Cissi Klein. Była trzynastoletnią uczennicą, którą w 1942 roku aresztowano w Trondheim. Według przekazów historia dziewczynki zakończyła się w Auschwitz-Birkenau, dokąd została wywieziona przez norweską policję, zabrana ze szkolnej ławki. Jej los stał się w Norwegii jednym z najbardziej poruszających symboli Holokaustu i tego, jak mocno dotknął on zwykłych rodzin.

Pomnik Cissi Klein

W pobliżu synagogi stoi pomnik poświęcony dziewczynce. Co roku 6 października, w rocznicę aresztowania, uczniowie norwescy składają tam kwiaty. Jeśli odwiedzasz Trondheim w tym czasie, możesz zobaczyć tę lokalną ceremonię na własne oczy. To spokojny, mocny w wymowie moment, wart zapamiętania.

Dla kogo jest to miejsce?

• dla osób zainteresowanych historią II wojny światowej w Skandynawii,
• dla rodzin z nastolatkami, które chcą porozmawiać o Holokauście na konkretnym, ludzkim przykładzie,
• dla podróżnych, którzy szukają w Trondheim czegoś poza katedrą Nidaros i nabrzeżem z kolorowymi domami,
• dla osób ciekawych kultury i tradycji żydowskiej w Norwegii.

Zwiedzanie zajmuje zwykle niewiele czasu, ale warto zostawić chwilę na ciszę i refleksję. Muzeum jest małe, więc nie spodziewaj się wielkich sal i multimediów. Siła tego miejsca leży w historiach pojedynczych ludzi.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się ośrodek żydowski w Trondheim? Przy Arkitekt Christies gate 1, w budynku synagogi, w centrum miasta.

Czy to jedyne muzeum żydowskie w Norwegii? Tak, jest to jedyne muzeum tego typu w kraju.

Kiedy otwarto muzeum? W 1997 roku, jako dar dla miasta z okazji jego tysiąclecia.

Kim była Cissi Klein? Trzynastoletnią żydowską dziewczynką z Trondheim, wywiezioną do Auschwitz-Birkenau. Jej historia jest jednym z głównych wątków wystawy.

Czy warto sprawdzić godziny otwarcia przed wizytą? Tak. Muzeum działa przy gminie religijnej, więc godziny zwiedzania mogą być ograniczone. Lepiej zapytać wcześniej, zanim wybierzesz się na miejsce.