Orlí hnízdo

Orlí hnízdo to przyrodniczy pomnik przyrody położony na zachód od miejscowości Štítary, w powiecie Znojmo, w kraju południowomorawskim, w Czechach. Obszar chroniony zajmuje 15,75 ha i rozciąga się na wysokości od 350 do 440 m n.p.m. Ochronę prawną ustanowił Urząd Krajowy Kraju Południowomorawskiego 1 marca 2014 roku.

Co kryje geologia tego miejsca?

Podłoże Orlego Gniazda budują skały krystaliniczne — migmatyty przechodzące miejscami w paragnejsy, z pojedynczymi wkładkami amfibolitów. Ta zróżnicowana budowa geologiczna, w połączeniu z rzeźbą terenu i ekspozycją stoków, sprzyja utrzymaniu się tu specyficznych, ciepłolubnych zbiorowisk roślinnych, rzadkich już w tej części Moraw.

Jaka roślinność porasta rezerwat?

Dominującym typem lasu są tu kwaśne dąbrowy z udziałem dębu bezszypułkowego, uzupełnione przez leszczynę, sosnę oraz jesion. Na nasłonecznionych, suchych partiach terenu spotkać można charakterystyczną roślinność kserotermiczną, w tym kawiec Iwana (Stipa pennata) — trawę typową dla stepowych i murawowych siedlisk, wskazującą na wyjątkowo suche i ciepłe mikroklimaty panujące na niektórych fragmentach obszaru. Obecność takich gatunków świadczy o wartości przyrodniczej tego miejsca jako ostoi roślinności kserotermicznej na terenie Moraw Południowych.

Dlaczego to ostoja dla owadów i ptaków?

Orlí hnízdo słynie przede wszystkim z bogactwa świata bezkręgowców. Inwentaryzacje przyrodnicze wykazały obecność aż 202 gatunków motyli oraz 134 gatunków chrząszczy — liczby te stawiają ten niewielki obszar w rzędzie najcenniejszych entomologicznie miejsc regionu. Wśród motyli na szczególną uwagę zasługuje niepylak mnemozyna (jasoň dymnivkový), gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem, którego obecność jest jednym z kluczowych powodów objęcia tego terenu ochroną. Ptasią faunę reprezentuje 40 stwierdzonych gatunków, co dodatkowo podkreśla różnorodność biologiczną tego niewielkiego, ale wyjątkowo cennego obszaru.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Orlí hnízdo to przykład miejsca, w którym na stosunkowo niewielkiej powierzchni zachowała się mozaika siedlisk — od suchych, kserotermicznych muraw po lasy dębowe — rzadko już spotykana w tej formie na terenie Moraw Południowych. To właśnie ta różnorodność siedliskowa tłumaczy niezwykłe bogactwo gatunkowe owadów i roślin odnotowane podczas badań terenowych.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Orlí hnízdo? Na zachód od miejscowości Štítary, w powiecie Znojmo, w kraju południowomorawskim w Czechach.

Jak duży jest ten obszar chroniony? Pomnik przyrody zajmuje powierzchnię 15,75 ha, na wysokości 350–440 m n.p.m.

Od kiedy obszar jest chroniony? Formalną ochronę wprowadzono 1 marca 2014 roku decyzją Urzędu Krajowego Kraju Południowomorawskiego.

Jakie gatunki można tu spotkać? Obszar jest domem dla 202 gatunków motyli, w tym krytycznie zagrożonego niepylaka mnemozyny, 134 gatunków chrząszczy oraz 40 gatunków ptaków.

Jaki typ lasu dominuje w rezerwacie? Przeważają kwaśne dąbrowy z dębem bezszypułkowym, z domieszką leszczyny, sosny i jesionu.