Orenín

Orenín to dawna wieś, która zniknęła pod wodą zbiornika Ullíbarri-Gamboa, a jej resztki tworzą dziś niewielką wyspę na terenie gminy Elburgo/Burgelu, w krainie Llanada Alavesa, w prowincji Álava, w Kraju Basków.

Jak wyglądało życie w Orenín przed powstaniem zbiornika?

W połowie XIX wieku Orenín liczyło około 52 mieszkańców żyjących w piętnastu domach, z których jeden pełnił funkcję ratusza. Miejscowość należała wówczas administracyjnie do dawnej gminy Gamboa, a mieszkańcy utrzymywali się z uprawy zbóż, hodowli zwierząt i rybołówstwa nad rzeką Estraza, przepływającą przez te tereny. Wieś miała własny kościół parafialny pod wezwaniem San Lorenzo, a cmentarz znajdował się przy pustelni poświęconej San Sebastián — typowe elementy samodzielnej wspólnoty rolniczej, a nie zwykłego przysiółka.

Dlaczego wieś przestała istnieć?

Przełomem stała się budowa zbiornika Ullíbarri-Gamboa na rzece Zadorra, ukończona w 1957 roku. Powstająca zapora zalała znaczną część enklawy, w której leżały Orenín i sąsiednia wieś Azúa. 10 maja 1957 roku ten teren, wcześniej należący do gminy Gamboa, włączono do gminy Elburgo, ale podnosząca się woda i tak uniemożliwiła już normalne życie w wiosce. Zarówno Orenín, jak i Azúa zostały opuszczone, gdy pola i domy znalazły się pod wodą — to jedne z kilku miejscowości w Álavie, które zniknęły, ustępując miejsca systemowi zbiorników zaopatrujących w wodę Vitorię-Gasteiz i aglomerację Bilbao.

Co zostało z Orenín dzisiaj?

Nie wszystko zalała woda. Fragment Orenín położony nieco wyżej przetrwał i tworzy dziś Wyspę Orenín (Orenin uhartea po baskijsku) — niezamieszkaną wyspę wystającą z wód zbiornika. To jeden z bardziej wymownych śladów po wsiach, które ustąpiły miejsca zaporze — cichy dowód na to, że przed 1957 rokiem istniała tu żyjąca z rolnictwa społeczność, widoczny dziś z brzegu i z wody.

Co jeszcze można robić w okolicy zbiornika?

Ullíbarri-Gamboa to największy zbiornik wodny w Kraju Basków, zajmujący około 1477 hektarów, zaledwie piętnaście kilometrów od Vitorii-Gasteiz, i przyciąga znacznie szersze grono odwiedzających niż tylko miłośników historii. Dwie plaże z błękitną flagą, Landa i Garaio, latem cieszą się dużą popularnością wśród kąpiących się, a ścieżki wokół brzegu nadają się zarówno do spacerów, jak i jazdy na rowerze. Zbiornik ceniony jest też przez wędkarzy — słynie z jednej z najlepszych w Europie populacji dużego okonia europejskiego, którego okazy o wadze 2,5–3 kg i większej ściągają wędkarzy z całego kontynentu, a poza tym można tu złowić szczupaka, sandacza, pstrąga, okonia pstrego (black bass), karpia, barbela, lina, kleń i ukleję.

Jak dojechać i kiedy najlepiej przyjechać?

Elburgo/Burgelu leży w Llanada Alavesa, na równinie na wschód od Vitorii-Gasteiz, a brzeg zbiornika jest osiągalny lokalnymi drogami w krótkim czasie z miasta. Lato sprzyja plażowaniu i sportom wodnym, natomiast wiosna i jesień są spokojniejsze i lepiej nadają się do spacerów czy jazdy rowerem wokół zbiornika, z widokiem na wyspę.

Najczęstsze pytania

Czym właściwie jest Orenín? To dawna wieś rolnicza w gminie Elburgo/Burgelu, w Álavie, której pola i domy zalano podczas budowy zbiornika Ullíbarri-Gamboa w 1957 roku. Niezalany fragment znany jest dziś jako Wyspa Orenín.

Czy można odwiedzić Wyspę Orenín? To niezamieszkana wyspa na zbiorniku, widoczna z brzegu i z wody, a nie miejsce z zorganizowanym dostępem dla zwiedzających.

Dlaczego Orenín zostało opuszczone? Budowa zapory Ullíbarri-Gamboa na rzece Zadorra zalała większość wsi i okolicznych pól, na których opierało się jej istnienie, czyniąc dalsze zamieszkiwanie niemożliwym.

Co jeszcze warto zrobić w pobliżu Orenín? Otaczający zbiornik Ullíbarri-Gamboa oferuje dwie plaże z błękitną flagą, trasy piesze i rowerowe oraz wędkarstwo znane z wyjątkowo dużych okazów okonia europejskiego.