Ordoño 1º, Madrid

Ordoño 1º to jeden z posągów królewskich stojących na Plaza de Oriente w Madrycie, tuż przy Palacio Real, w dzielnicy Palacio. Figura przedstawia Ordoño I, władcę Asturii z IX wieku, i wraz z dziesiątkami innych statuł monarchów tworzy charakterystyczną „galerię królów" otaczającą plac przed Pałacem Królewskim.

Skąd wzięły się posągi na Plaza de Oriente?

Seria kamiennych figur królów hiszpańskich powstała w połowie XVIII wieku z inicjatywy dworu Karola III. Prace rzeźbiarskie prowadzono w latach 1750–1753 — kilkudziesięciu rzemieślników pracowało pod kierunkiem Olivieriego i Castro, a program ikonograficzny (który władca gdzie powinien stanąć i jak ma być przedstawiony) opracował benedyktyński uczony, ojciec Martín Sarmiento. Nadzór architektoniczny nad całym przedsięwzięciem sprawował Francesco Sabatini, znany z przebudowy pobliskiego pałacu.

Posągi miały pierwotnie zdobić linię dachu Palacio Real — stąd użyto miękkiego, niedrogiego kamienia, co dziś sprawia, że wiele rysów twarzy jest już mocno zatarte przez czas i pogodę. Plan nigdy się jednak nie zrealizował: królowa matka Elżbieta Farnese miała po obejrzeniu makiety zły sen, w którym zawalenie się jednej z figur zabiło ją we śnie. Przekonany przez nią Karol III wstrzymał montaż, a gotowe rzeźby na dekady trafiły do magazynów i piwnic pałacowych.

Jak posąg trafił na obecne miejsce?

Kamienni królowie czekali w ukryciu blisko sto lat. Dopiero za czasów Izabeli II, w 1842 roku, część z nich odrestaurowali Francisco Elías i José Tomás, po czym rozmieszczono je w różnych punktach Madrytu, by upiększyć miasto — również na Plaza de Oriente. Początkowo stały tam w kręgu wokół pomnika Filipa IV; obecny układ dwóch równoległych rzędów po dziesięć figur ustalono w 1941 roku. Ordoño 1º znajduje się właśnie w tym zestawie, kilkadziesiąt metrów od wejścia do Pałacu Królewskiego.

Kim był król przedstawiony w tej figurze?

Ordoño I panował w Królestwie Asturii w latach 850–866, jako syn i następca Ramira I. Kontynuował politykę zasiedlania ziem odzyskiwanych od władców muzułmańskich, odbudowując i zaludniając miasta takie jak León, Astorga, Tuy czy Amaya — działania te wpisują się w szerszy proces, który historycy nazywają później Rekonkwistą. Musiał też radzić sobie z buntami wewnętrznymi, między innymi ze strony Basków i miejscowej szlachty w Álavie, a jego panowanie przypadło na okres najazdów wikińskich na wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego. Zmarł w 866 roku, a władzę przejął jego syn Alfons III, zwany Wielkim.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Plaza de Oriente to jeden z najbardziej reprezentacyjnych placów Madrytu — otaczają go Pałac Królewski, Teatro Real oraz eleganckie kawiarnie i ogrody. Warto przejść wzdłuż całego szeregu posągów, żeby zobaczyć innych władców z tej samej serii, oraz zajrzeć do centralnie ustawionego pomnika Filipa IV na koniu.

Najczęstsze pytania

Czy posąg Ordoño 1º stał kiedyś w innym miejscu? Tak. Razem z resztą serii przez dekady leżał w magazynach Palacio Real, bo pierwotny plan ustawienia figur na dachu pałacu nigdy nie doszedł do skutku. Na Plaza de Oriente trafił w XIX wieku, a obecny układ rzędów ustalono w 1941 roku.

Kim był Ordoño I i czy rzeczywiście panował w Madrycie? Ordoño I był królem Asturii w latach 850–866, a nie władcą Madrytu — miasto to w tamtym czasie znajdowało się jeszcze pod panowaniem muzułmańskim. Posąg jest częścią symbolicznej galerii hiszpańskich monarchów, a nie pomnikiem lokalnym.

Z jakiego materiału wykonano figurę? Podobnie jak większość posągów z tej serii, wykonano ją z miękkiego, stosunkowo niedrogiego kamienia, co tłumaczy widoczne dziś ślady erozji na rysach twarzy.

Czy wstęp do Plaza de Oriente jest płatny? Nie, plac jest przestrzenią publiczną dostępną bezpłatnie przez cały rok, podobnie jak spacer wzdłuż wszystkich posągów królewskich.