Old forges of Montauban

Dawne kuźnie Montauban w Buzenol to zespół zabytkowy w gminie Étalle, w belgijskiej Gaume, w prowincji Luksemburg. Łączy w jednym miejscu ruiny dawnych hut żelaza, ufortyfikowane schronienie na wzgórzu oraz muzeum kamieni z czasów rzymskich. To dobry cel na spokojny spacer połączony z lekcją historii.

Co to za miejsce?

Montauban-Buzenol to kompleks składający się z umocnionego schronienia na wysokim cyplu oraz pozostałości kuźni w dolinie. Obiekt został wpisany na listę zabytków królewskim dekretem z 2 grudnia 1959 roku, a dziś zalicza się go do wyjątkowego dziedzictwa Walonii. Miejsce leży na południe od centrum Étalle, we wsi Buzenol.

Jak długo działały kuźnie?

Źródła podają różne daty. Według jednych huty działały w dolinie od XV do XIX wieku, według innych zakład żelazny wywodzi się z XVI stulecia. Przemysł hutniczy w regionie prosperował od XVI do XVIII wieku i opierał się na węglu drzewnym. Upadek przyniosło odkrycie węgla kamiennego w zagłębiach Sambry i Mozy około 1850 roku, które uczyniło węgiel drzewny przestarzałym. Hale z czasem opuszczono i zostały po nich same ruiny.

Co wiadomo o schronieniu na wzgórzu?

Cypel był zasiedlany w kilku okresach: od czasów celtyckich, przez epokę rzymską, aż po wczesne średniowiecze. Pierwsze wykopaliska prowadzono tu w 1913 roku, a szerzej zakrojone badania podjęto w latach 1952–1953.

Czym jest Vallus i muzeum lapidarium?

W 1958 roku podczas prac wykopaliskowych znaleziono ważne rzymskie płaskorzeźby. Pochodziły z rozebranych grobowców, których bloki wtórnie użyto w umocnieniach schronienia. Wśród nich jest słynna „Żniwiarka Trewirów", czyli Vallus, galo-rzymska maszyna żniwna przypisywana plemieniu Trewirów. Dziś można ją oglądać na miejscu.

Aby pomieścić te bloki, Musée gaumais zleciło budowę muzeum lapidarium. Zaprojektował je architekt Constantin Brodzki, który częściowo osadził budynek w gruncie. Ekspozycja ilustruje trzy kolejne okresy osadnictwa, od epoki żelaza po średniowiecze.

Jak zwiedzać?

Z wioski Buzenol wyrusza pętla o długości około 6 km, na którą potrzeba nieco poniżej dwóch godzin. Trasa prowadzi przez las i doliny, więc warto założyć wygodne buty.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Montauban-Buzenol? W miejscowości Buzenol, na południe od Étalle, w belgijskiej prowincji Luksemburg.

Co można tu zobaczyć? Ruiny dawnych kuźni, pozostałości ufortyfikowanego schronienia, rzymskie płaskorzeźby w muzeum lapidarium oraz Vallus.

Czy miejsce jest objęte ochroną? Tak, od 1959 roku jako zabytek chroniony, a obecnie jako wyjątkowe dziedzictwo Walonii.

Jak długo trwa spacer? Pętla z Buzenol ma około 6 km i zajmuje niewiele mniej niż dwie godziny.

Czy muzeum jest zawsze otwarte? Dni otwarcia bywają ograniczone, więc przed wyjazdem warto sprawdzić aktualny harmonogram.