Nová Říše

Nová Říše to niewielka miejscowość w powiecie Igława, w kraju Wysoczyna, znana przede wszystkim dzięki klasztorowi kanoników regularnych premonstratensów, jednemu z ważniejszych zabytków sakralnych regionu. Zespół klasztorny z okazałym kościołem i bogatą biblioteką przyciąga zarówno pielgrzymów, jak i turystów zainteresowanych historią zakonną Moraw i Czech.

Kiedy powstał klasztor w Nové Říši?

Fundację klasztoru datuje się na 1211 rok. Ufundowali go Markvart z Hrádku wraz z żoną Vojslavą, a pierwotnie był to klasztor żeński, przeznaczony dla sióstr norbertanek (premonstratek). Przez kolejne stulecia wspólnota rozwijała się jako ośrodek życia zakonnego regionu, choć jego dzieje nie zawsze były spokojne.

Jak klasztor przetrwał wojny husyckie?

Okres husycki okazał się dla Nové Říše wyjątkowo tragiczny. W latach 1423 i 1424 klasztor wraz z kościołem został dwukrotnie splądrowany i spalony przez wojska husyckie. Zakonnice, które nie zdążyły uciec, zostały schwytane i wrzucone do pobliskiego stawu, gdzie utonęły. Mimo tej tragedii wspólnota sióstr powróciła do Nové Říše, jednak ostatecznie wygasła w 1597 roku.

Kiedy klasztor stał się męski i uzyskał rangę opactwa?

Po wygaśnięciu żeńskiej wspólnoty majątek klasztorny utrzymywali kolejni probostowie. 16 maja 1641 roku do Nové Říše przybyli premonstratensi z opactwa w Zábrdovicích, przekształcając placówkę w klasztor męski. Znaczący awans nastąpił 27 grudnia 1733 roku, gdy probostwo podniesiono do rangi samodzielnego opactwa. Po 1784 roku do Nové Říše trafili kolejni zakonnicy z klasztoru w Zábrdovicích, zlikwidowanego na mocy dekretu sekularyzacyjnego cesarza Józefa II.

Co przetrwał klasztor w XX wieku?

Losy klasztoru w minionym stuleciu były burzliwe. Podczas II wojny światowej, na skutek donosu, budynek najechało gestapo, a zakonnicy zostali wywiezieni do obozu koncentracyjnego. Po wojnie wspólnota zdołała się odbudować, jednak już w 1950 roku klasztor został zamknięty przez władze komunistyczne. Życie zakonne powróciło do Nové Říše dopiero w 1991 roku, po upadku reżimu, i premonstratensi działają tu do dziś.

Co warto zobaczyć w klasztorze?

Centralnym punktem założenia klasztornego jest kościół pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła, którego budowa trwała trzy dekady i zakończyła się w 1707 roku. To okazała barokowa świątynia stanowiąca serce kompleksu. Równie ważnym elementem jest klasztorna biblioteka, gromadząca ponad 20 000 woluminów — jeden z cenniejszych księgozbiorów zakonnych na Wysoczyźnie, świadczący o wielowiekowej tradycji intelektualnej tego miejsca.

Najczęstsze pytania

Ile lat liczy klasztor w Nové Říši? Wspólnota zakonna istnieje w tym miejscu od 1211 roku, choć pierwotnie był to klasztor żeński, a dzisiejsza męska wspólnota premonstratensów przybyła tu w 1641 roku.

Czy klasztor w Nové Říši nadal pełni funkcję religijną? Tak. Po zamknięciu przez władze komunistyczne w 1950 roku, życie zakonne wznowiono w 1991 roku i premonstratensi są tu obecni do dziś.

Co szczególnego znajduje się w klasztorze? Poza barokowym kościołem świętych Piotra i Pawła z 1707 roku, klasztor słynie z bogatej biblioteki liczącej ponad 20 000 tomów.

Gdzie leży Nová Říše? Miejscowość znajduje się w powiecie Igława, w kraju Wysoczyna, w Czechach.