Necrópolis de Arteara

Necrópolis de Arteara to prehistoryczne miejsce pochówku Guanczów położone w gminie San Bartolomé de Tirajana, na południu Gran Canarii, na prawym brzegu wąwozu Fataga, tuż przy niewielkiej osadzie Arteara.

Co kryje ten teren?

Nekropolia obejmuje ponad 800 grobów w formie kamiennych kopców (tumulusów). Budulec pochodzi z okolicznych osypisk skalnych — masyw znany jako Morro Garito osunął się w przeszłości, pokrywając teren kamieniami, które pierwotni mieszkańcy wykorzystali do budowy mogił. To sprawia, że krajobraz wokół grobowców wygląda niemal jak naturalne pole głazów, wśród którego rozsiane są konstrukcje pochówkowe.

Jak stara jest nekropolia?

Badania datujące pozwoliły ustalić, że pierwsze pochówki na tym terenie sięgają V wieku przed naszą erą. Miejsce było wykorzystywane jako cmentarz nieprzerwanie przez około 2500 lat, co czyni je jednym z najdłużej użytkowanych stanowisk funeralnych na wyspie. Taka ciągłość wskazuje, że okolice wąwozu Fataga były zamieszkane przez ludność aborygeńską od bardzo wczesnego okresu prehistorii Gran Canarii.

Czym jest centralny kopiec?

W obrębie nekropolii wyróżnia się jeden, największy kopiec grobowy, który dominuje nad resztą kompleksu. Badacze łączą go z pochówkiem osoby o wysokiej pozycji społecznej — być może lokalnego wodza — stąd potoczne określenie „grobowiec króla". Jego rozmiar i centralne usytuowanie w stosunku do pozostałych mogił sugerują, że cały teren był zorganizowany wokół tego jednego, wyróżnionego miejsca.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Necrópolis de Arteara uznano za Dobro Kultury (Bien de Interés Cultural), co odpowiada statusowi zabytku historyczno-artystycznego. Ranga tej ochrony wynika ze skali stanowiska — jest to największa znana nekropolia aborygeńska na Gran Canarii — oraz z jego wartości dla rekonstrukcji zwyczajów pogrzebowych społeczności przedhiszpańskiej, zanim wyspa została podbita przez Kastylię.

Jak dojechać i co warto wiedzieć przed wizytą?

Necrópolis de Arteara znajduje się w głębi lądu, w dolinie wąwozu Fataga, w gminie San Bartolomé de Tirajana — czyli w tej samej gminie, w której leży kurort Maspalomas. Dojazd wymaga własnego transportu lub wycieczki zorganizowanej, ponieważ stanowisko leży poza głównymi trasami komunikacji publicznej. Teren jest odkryty i skalisty, dlatego warto zabrać wygodne obuwie oraz ochronę przed słońcem — w tej części wyspy temperatury bywają wysokie przez większą część roku.

Najczęstsze pytania

Czym jest Necrópolis de Arteara? To prehistoryczny cmentarz Guanczów, aborygeńskich mieszkańców Gran Canarii, złożony z ponad 800 kamiennych kopców grobowych.

Gdzie leży nekropolia? W wąwozie Fataga, przy osadzie Arteara, w gminie San Bartolomé de Tirajana, w południowej części Gran Canarii.

Skąd pochodzą kamienie użyte do budowy grobów? Z osunięcia skalnego z góry Morro Garito, które pokryło teren głazami wykorzystanymi później do konstrukcji mogił.

Czy nekropolia ma jakiś szczególny grób? Tak — centralny, największy kopiec, wiązany z osobą o wysokiej pozycji społecznej, nazywany bywa „grobowcem króla".