Nalžovy Castle

Zámek Nalžovy to renesansowa rezydencja w samym centrum miasteczka Nalžovské Hory na Šumavie, zbudowana w miejscu starszej, zniszczonej podczas wojny trzydziestoletniej warowni. Czterokrzydłowy zamek z wewnętrznym dziedzińcem, wieżą nad wschodnią fasadą i trzema narożnymi basztami przetrwał kolejne przebudowy i do dziś stanowi jeden z charakterystycznych punktów tej części Pilzneńszczyzny.

Skąd wzięła się siedziba w Nalžovech?

Pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z 1380 roku, gdy należała do Hrabiša i Jana z Pabenic. Prawdopodobnie już w połowie XV wieku powstała tu obronna tvrz — drewniano-murowana siedziba rycerska, typowa dla czeskiej prowincji tamtego okresu. W 1591 roku majątek kupił Karel Švihovský za 80 tysięcy białych groszy, wprowadzając go w ręce jednego z ważniejszych rodów szlacheckich zachodnich Czech.

Dlaczego powstał zupełnie nowy zamek?

Na początku wojny trzydziestoletniej, w latach 1618–1619, Nalžovy wraz z tamtejszą tvrzą zostały splądrowane przez wrogie Habsburgom wojska węgierskie, a stara siedziba uległa poważnym zniszczeniom. Ówczesny właściciel majątku, Bedřich Švihovský z Rýzmberka, zdecydował się nie odbudowywać ruin, lecz wznieść tuż obok, na południe od dawnej tvrze, całkiem nowy, renesansowy zamek — czterokrzydłowy, z zamkniętym dziedzińcem, kaplicą i wieżami w trzech narożnikach. Budowla po raz pierwszy pojawia się w źródłach pod rokiem 1630, co pozwala przyjąć, że powstała w latach dwudziestych XVII wieku.

Jak zmieniał się wygląd zamku w kolejnych stuleciach?

Ród Švihovských wygasł w 1718 roku wraz ze śmiercią Jaroslava, a mocno zadłużony majątek jeszcze tego samego roku odkupili hrabiowie Pötting. To za ich czasów, w pierwszej połowie XVIII wieku, zamek przeszedł przebudowę w duchu baroku — układ przestrzenny budowli pozostał jednak w dużej mierze niezmieniony od czasów renesansowych. W 1769 roku majątek przeszedł w ręce rodu Taaffe, który zarządzał nim aż do 1937 roku. To właśnie w tym okresie, około 1840 roku, zamek zyskał kolejną warstwę przebudów — tym razem w stylu empirowym, nadającym mu bardziej klasycystyczny, uporządkowany charakter.

Kto był ostatnim właścicielem przed dniem dzisiejszym?

W 1937 roku Richard Taaffe sprzedał Nalžovy braciom Františkovi i Karlowi Müllerom, kończąc w ten sposób blisko dwustuletni okres własności jednego rodu. Zamek wraz z otaczającym go parkiem i zabudowaniami gospodarczymi jest dziś chroniony jako zabytek kultury, pozostaje jednak w rękach prywatnych i nie jest regularnie udostępniany do zwiedzania.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Zamek w Nalžovech nie pełni obecnie funkcji muzealnej otwartej dla szerokiej publiczności — to przede wszystkim obiekt świadczący o burzliwej historii regionu, widoczny głównie z zewnątrz, z drogi biegnącej przez miasteczko. Bryła budowli, łącząca renesansowy plan z późniejszymi barokowymi i empirowymi elementami, sama w sobie stanowi ciekawy przykład tego, jak siedziby szlacheckie na Šumavie zmieniały się wraz z gustami kolejnych właścicieli. Warto połączyć krótki postój w Nalžovských Horach ze zwiedzaniem okolicznych miejscowości regionu klatowskiego.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Nalžovech można zwiedzać od środka? Obiekt pozostaje własnością prywatną i nie jest regularnie otwarty dla zwiedzających — najlepiej zaplanować oglądanie z zewnątrz.

Dlaczego zamek zbudowano obok starej tvrze, a nie w jej miejscu? Bo tvrz została poważnie zniszczona podczas najazdu wojsk węgierskich w latach 1618–1619, a nowy właściciel wolał wznieść całkiem nową, renesansową rezydencję tuż obok ruin.

Który ród najdłużej władał Nalžovami? Najdłużej, bo od 1769 do 1937 roku, majątkiem zarządzał ród Taaffe, który przejął go po hrabiach Pöttingach.

W jakim stylu zamek wygląda dzisiaj? To renesansowa bryła z XVII wieku, uzupełniona o barokowe przebudowy z XVIII wieku oraz empirowe zmiany z około 1840 roku.