Muzeum Szopek w Třebechovicach pod Orebem

Muzeum Szopek w Třebechovicach pod Orebem to jedyna w Czechach placówka muzealna poświęcona w całości szopkom bożonarodzeniowym — statycznym i mechanicznym. Znajduje się w niewielkim mieście Třebechovice pod Orebem, w regionie Hradec Králové, i od lat przyciąga turystów szukających czegoś więcej niż typowego muzeum regionalnego.

Skąd wzięło się to muzeum?

Historia placówki sięga 1925 roku. Jej powstanie zawdzięczamy Vilémowi Kolešowi, który przez lata gromadził pisemne i materialne świadectwa dotyczące Třebechovic i okolicy. Z czasem kolekcja zaczęła się profilować w stronę szopkarstwa — w dużej mierze dzięki małżeństwu Vaclíków, którzy pozyskiwali ludowe szopki z różnych regionów kraju i dokumentowali lokalne rzemiosło szopkarskie. Od 5 września 2013 roku muzeum mieści się w nowym, przystosowanym do tego celu budynku, co pozwoliło lepiej wyeksponować zbiory.

Co zobaczysz w środku?

Kolekcja liczy kilkaset szopek wykonanych z różnych materiałów — drewna, papieru, wosku czy ciasta — pochodzących z wielu regionów Czech. To sprawia, że muzeum jest w praktyce przeglądem czeskiej tradycji szopkarskiej w jej lokalnych odmianach.

Najważniejszym eksponatem jest jednak szopka Proboszta (Proboštův betlém) — unikatowe dzieło rzeźbiarzy ludowych Josefa Proboszta i Josefa Kapuciána oraz mechanika Josefa Frimla. Powstawała ponad sto lat temu, w całości z drewna, i liczy kilkaset ręcznie rzeźbionych postaci, z których około 200 porusza się dzięki złożonemu mechanizmowi. W 1999 roku szopka została uznana za narodowy zabytek kultury — jako jedyna tego typu w Czechach. To właśnie ruchome figurki, poruszające się w rytm skomplikowanego mechanizmu, robią największe wrażenie na zwiedzających, niezależnie od pory roku.

Jak dotrzeć?

Třebechovice pod Orebem leżą kilkanaście kilometrów od Hradca Králové, do którego najwygodniej dojechać pociągiem lub autobusem z Pragi bądź innych większych miast regionu. Z Hradca Králové do Třebechovic kursują regularne połączenia autobusowe i kolejowe, a samo miasteczko jest na tyle małe, że od dworca do muzeum można dojść pieszo w kilkanaście minut. Dla podróżujących samochodem dojazd ułatwia bliskość głównych dróg łączących Hradec Králové z wschodnią częścią Czech.

Kiedy przyjechać?

Muzeum ma sens odwiedzić o każdej porze roku, ale okres okołoświąteczny (listopad–styczeń) ma tu szczególny klimat — tematyka szopek naturalnie koresponduje z bożonarodzeniowym nastrojem miasteczka. Warto jednak pamiętać, że jako placówka muzealna może mieć sezonowe godziny otwarcia lub dni zamknięcia, dlatego przed wizytą dobrze sprawdzić aktualny harmonogram.

Najczęstsze pytania

Czy to jedyne takie muzeum w Czechach? Tak, to jedyna placówka w kraju w całości poświęcona dokumentacji i prezentacji statycznych oraz mechanicznych szopek bożonarodzeniowych.

Co jest najcenniejszym eksponatem? Szopka Proboszta — mechaniczne dzieło z ponad stuletnią historią, uznane w 1999 roku za narodowy zabytek kultury, z około 200 ruchomymi figurkami.

Ile szopek liczy kolekcja? Kilkaset eksponatów wykonanych z różnych materiałów, pochodzących z wielu regionów Czech.

Od kiedy muzeum działa w obecnym budynku? Od 5 września 2013 roku, kiedy przeniesiono zbiory do nowej, specjalnie przystosowanej siedziby.