Muíño de Valentín

Muíño de Valentín to zabytkowy wodny młyn we wsi A Devesa, w gminie Dodro (Galicja, A Coruña), zbudowany około 1926 roku.

Kto zbudował młyn i kiedy?

Młyn wzniósł miejscowy gospodarz o imieniu Valentín, od którego pochodzi jego nazwa. Budowla powstała w latach 20. XX wieku i jest przykładem typowej galicyjskiej architektury wodnej tego okresu, wznoszonej przez pojedynczych mieszkańców na potrzeby własne i sąsiadów. W lokalnych materiałach turystycznych młyn bywa też nazywany Muíño da Devesa lub Muíño do Pozo — od nazwy wsi i studni zasilającej koryto wodą.

Jak wygląda i z czego jest zbudowany?

Budynek ma prostokątny plan i nieregularne kamienne mury, przy czym ościeżnice drzwi i okien wykonano z ciosanego kamienia. Dach jest dwuspadowy, kryty dachówką na deskowaniu. Charakterystycznym elementem jest wysoko wyniesione koryto wodne, które biegnie na murze oporowym z kamienia łamanego — w niektórych miejscach mur ten przekracza 4 metry wysokości. Kamienny kanał ma długość około 40 metrów i prowadzi wodę z potoku Manselle do zbiornika (cubo) zasilającego koło młyńskie. Do korytarza prowadzą kamienne schody, a pod wyniesionym kanałem znajduje się przejście na tyły posesji. Przy niskim stanie wody młyn zasilała dodatkowo duża studnia (pozo), gromadząca wodę na czas suszy.

Do czego służył młyn?

Podstawową funkcją młyna było mielenie zboża na mąkę, z której wypiekano chleb — podstawę wyżywienia mieszkańców okolicznych wsi przez dekady. Oprócz funkcji spożywczej, młyn wykorzystywano także do wytwarzania energii elektrycznej: siła wodna napędzała urządzenie zasilające prądem część domów we wsi, co w pierwszej połowie XX wieku było rzadkością na galicyjskiej prowincji.

Gdzie znajduje się młyn i jak go zwiedzić?

Muíño de Valentín leży w miejscowości A Devesa, w parafii San Xoán de Laíño, w gminie Dodro. Dojście do młyna jest łatwe, pieszą ścieżką prowadzącą przez dolinę potoku Manselle. Obiekt stanowi punkt na lokalnych trasach pieszych łączących wsie Devesa, Teaio i Bustelo do Monte, popularnych wśród osób zainteresowanych galicyjską architekturą wodną. Młyn jest wpisany do gminnego planu urbanistycznego oraz do Ogólnego Inwentarza Dziedzictwa Kulturowego Galicji, co potwierdza jego wartość historyczną.

Najczęstsze pytania

Kto i kiedy wybudował Muíño de Valentín? Młyn zbudował mieszkaniec wsi o imieniu Valentín, prawdopodobnie około 1926 roku.

Z czego korzystał młyn — z jakiej rzeki? Wodę do młyna dostarczał kamienny kanał o długości około 40 metrów, prowadzący z potoku Manselle.

Czy młyn produkował coś więcej niż mąkę? Tak — poza mieleniem zboża na mąkę, młyn wytwarzał energię elektryczną dla części domów we wsi.

Jak dotrzeć do młyna i czy można go zwiedzić? Młyn znajduje się w A Devesa (gmina Dodro) i jest dostępny pieszo, jako punkt na lokalnych szlakach turystycznych w dolinie potoku Manselle.