Muckovské vápencové lomy

Muckovské vápencové lomy to przyrodniczy rezerwat (přírodní památka) położony tuż na zachód od osady Muckov, w gminie Černá v Pošumaví, w powiecie Český Krumlov, w kraju południowoczeskim. To miejsce łączy w sobie historię górnictwa, niezwykłą geologię i cenne siedlisko przyrodnicze, co czyni je jednym z ciekawszych, choć mało znanych, obiektów tego regionu.

Skąd wzięły się te łomy?

Wapień wydobywano w tym miejscu od XVII wieku aż do lat 20. XX wieku. Surowiec ten miał zaskakująco szerokie zastosowanie – służył jako wypełniacz do produkcji kauczuku syntetycznego, materiał wypełniający oraz, co ciekawe, trafiał aż do Paryża, gdzie wykorzystywano go do produkcji pudrów kosmetycznych. Wielowiekowa eksploatacja pozostawiła po sobie skomplikowany system wyrobisk, który dziś stanowi główną atrakcję tego miejsca.

Jak wyglądają wyrobiska?

Charakterystyczną cechą Muckovskich łomów jest niezwykła metoda wydobycia – górnicy drążyli wapień metodą jamową (komorowo-filarową), pozostawiając część skalnych ścian jako podpierające filary. Dzięki temu w miejscu dawnych wyrobisk powstały półpodziemne komory przypominające sale, a nie zwykłe odkrywkowe doły. Największy, centralny łom ma wymiary 50 na 20 metrów i głębokość 4 metry, a w jego wnętrzu znajduje się podziemna hala z kilkoma potężnymi filarami rozdzielającymi komory o szerokości 8-10 metrów. Jednym z najbardziej efektownych elementów jest sztuczna kamienna brama o szerokości 10 metrów i wysokości 7 metrów, powstała w trakcie eksploatacji złoża.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Ochrona przyrody obejmuje tu kilka aspektów jednocześnie. Po pierwsze, same wyrobiska stanowią ważny fenomen geologiczny – rzadko spotykaną formę głębinowego wydobycia wapienia z zachowanymi filarami nośnymi. Po drugie, opuszczone komory i sztolnie stały się schronieniem zimowym i letnim dla dziewięciu gatunków nietoperzy, które są tu przedmiotem długoletnich badań naukowych. Po trzecie, teren wokół dawnych łomów to stanowisko botaniczne, na którym występują chronione gatunki roślin związane z podłożem wapiennym, rzadkim w tej części Czech zdominowanej przez skały krystaliczne.

Obszar znajduje się pod zarządem Urzędu Krajowego Kraju Południowoczeskiego, który dba o zachowanie zarówno wartości geologicznych, jak i przyrodniczych tego miejsca.

Czy można zwiedzać Muckovské vápencové lomy?

Obecnie teren jest niedostępny dla zwiedzających ze względów bezpieczeństwa. Niezwykły sposób wydobycia stworzył półpodziemne komory, jednak z czasem zaczęło dochodzić do coraz częstszych odspojeń i zawalania się płyt dolomitycznego wapienia ze stropów tych komór. Ryzyko związane z niestabilnością skalnych stropów sprawia, że wejście na teren dawnych wyrobisk jest zabronione.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajdują się Muckovské vápencové lomy? Na zachód od osady Muckov, w gminie Černá v Pošumaví, w powiecie Český Krumlov.

Do czego wykorzystywano wydobywany tu wapień? Jako wypełniacz do kauczuku syntetycznego oraz materiałów wypełniających, a także do produkcji pudrów kosmetycznych w Paryżu.

Czy można wejść do wnętrza łomów? Nie – teren jest zamknięty dla zwiedzających z powodu ryzyka zawalenia się skalnych stropów.

Jakie gatunki zwierząt tu żyją? Dawne wyrobiska są zimowym i letnim schronieniem dla dziewięciu gatunków nietoperzy.