Moulin Taron

Moulin Taron to działający młyn wodny w samym centrum Chaussin, niewielkiej miejscowości w departamencie Jura, w regionie Bourgogne-Franche-Comté. To ostatni zakład we Francji, który wciąż wytwarza tradycyjną prażoną mąkę kukurydzianą znaną jako „gaudes", a od 1997 roku budynek figuruje w rejestrze zabytków.

Gdzie stoi młyn i skąd bierze wodę?

Moulin Taron znajduje się przy rue du Moulin, w samym środku Chaussin. Nie stoi bezpośrednio nad rzeką Orain, lecz nad odgałęzieniem wykopanym ręcznie na potrzeby młyna — kanałem o długości około 7 kilometrów, który odprowadza wodę z Orain i napędzał niegdyś koło młyńskie. Taki system sztucznych kanałów zasilających młyny był typowy dla nizinnych okolic Bresse Jurajskiej.

Jak długa jest historia tego miejsca?

Istnienie młyna w Chaussin potwierdzają dokumenty już z XIII wieku, co czyni go jednym ze starszych obiektów przemysłowych w regionie. W 1788 roku na działce stały dwa budynki: murowany dom kryty dachówką oraz sam młyn ze stajnią. Pożar zniszczył zabudowania, a odbudowę w 1843 roku sfinansowała markiza de Valdahon — data ta jest do dziś wyryta na fasadzie. W kolejnych dekadach własność zmieniała ręce: w 1874 roku młyn przeszedł na rodzinę Darnaud, a około 1902 roku stał się jednocześnie lokalną elektrownią, zasilającą wieś w prąd. Wkrótce dobudowano od wschodu tartak, który po pożarze odbudowano.

Kto przejął młyn i jak trafił do rodziny Taron?

W 1920 roku obiekt kupił Emile Robert, zajmujący się piłowaniem drewna, który rozbudował tartak i zainstalował silnik spalinowy. W 1931 roku młyn należał do Georgesa Colina, a w 1937 roku odkupił go Louis Taron. Od tego momentu młyn pozostaje w rękach jednej rodziny — dziś prowadzi go już piąte pokolenie młynarzy Taron. Produkcję prądu przekazano spółce Forces motrices de la Loue około 1942 roku, tartak zamknięto w 1948 roku, a mielenie mąki pszennej zakończono w 1962 roku. Mimo to produkcja prażonej mąki kukurydzianej nigdy nie została przerwana.

Co dziś wytwarza się w Moulin Taron?

Specjalnością młyna są gaudes — prażona mąka kukurydziana, tradycyjny składnik kuchni Bresse Jurajskiej. Kukurydza jest prażona na ogniu drzewnym, a następnie mielona na kamiennych kamieniach młyńskich, co daje charakterystyczny, lekko dymny aromat. Mąkę wykorzystują także znani szefowie kuchni w swoich przepisach. Moulin Taron pozostaje jedynym producentem gaudes działającym w tak tradycyjny, rzemieślniczy sposób.

Co warto wiedzieć o zabytkowej architekturze budynku?

Zachodnia część budynku to dawna minoteria: piwnica, przyziemie z wieżyczką zegarową wspartą na żeliwnych kolumnach, pełne piętro przeznaczone do mielenia (kamienie młyńskie i walce), oraz strych służący do przesiewania mąki. Dach z naczółkami kryty jest dachówką płaską. Od 30 lipca 1997 roku młyn, jego wyposażenie mechaniczne, budynki gospodarcze wraz ze stajnią oraz kanał wodny są wpisane do rejestru zabytków (inscrit MH).

Jak zwiedzić Moulin Taron?

Sklep przy młynie jest otwarty od poniedziałku do piątku, w godzinach 8:00–12:00 i 14:00–17:00; w weekendy jest zamknięty. Zwiedzanie z przewodnikiem odbywa się po wcześniejszym umówieniu telefonicznym i kosztuje 3 euro od osoby. Adres to 2 rue du Moulin, 39120 Chaussin.

Najczęstsze pytania

Czym są gaudes i dlaczego Moulin Taron jest z nich znany? Gaudes to tradycyjna prażona mąka kukurydzowa z regionu Bresse Jurajskiej, używana od pokoleń w lokalnej kuchni. Moulin Taron jest ostatnim producentem, który wytwarza ją metodą rzemieślniczą — prażenie na ogniu drzewnym i mielenie kamiennymi kamieniami młyńskimi.

Od kiedy młyn należy do rodziny Taron? Rodzina Taron prowadzi młyn od 1937 roku, gdy obiekt kupił Louis Taron. Obecnie zarządza nim już piąte pokolenie rodziny.

Czy młyn jest zabytkiem? Tak. Od 30 lipca 1997 roku Moulin Taron, jego mechanizmy, budynki gospodarcze i kanał wodny są wpisane do rejestru zabytków Francji.

Czy można zwiedzić młyn? Tak, po wcześniejszym umówieniu telefonicznym; zwiedzanie z przewodnikiem kosztuje 3 euro od osoby. Sklep działa od poniedziałku do piątku, 8:00–12:00 i 14:00–17:00.

Skąd młyn bierze wodę, jeśli nie stoi nad samą rzeką Orain? Zasila go sztuczny kanał o długości około 7 kilometrów, wykopany ręcznie, który odprowadza wodę z rzeki Orain do centrum Chaussin.