Moulin des Landes

Moulin des Landes to XIX-wieczny wiatrak typu wieżowego stojący w gminie Bégrolles-en-Mauges, w departamencie Maine-et-Loire, około 15 km na północ od Cholet. Wiatrak należy do rodziny licznych „moulins-tours" (młynów-wież), które od XIV wieku charakteryzują krajobraz zachodniej części Maine-et-Loire, a zwłaszcza regionu Mauges.

Kiedy zbudowano wiatrak?

Moulin des Landes wzniesiono w latach 1834–1850 z inicjatywy właściciela Pierre'a Godefroy. Nowa budowla stanęła kilka metrów na południe od starszego młyna, który istniał na tym samym terenie już w końcu XVIII wieku. Taka bliskość dwóch obiektów młynarskich w jednym miejscu nie jest w regionie Mauges niczym niezwykłym — teren sprzyjał wykorzystaniu wiatru, a kolejni właściciele często zastępowali starsze konstrukcje nowszymi i wyższymi.

Jak wygląda konstrukcja?

Wiatrak zwraca uwagę swoją wysokością. Ma cztery piętra i jest zwieńczony stożkowym dachem krytym łupkiem, typowym dla wiatraków-wież w tej części Francji. Okna zamknięte pełnym łukiem, wykonanym z cegły, rozmieszczono w dwóch przeciwległych osiach — jedna skierowana na północny zachód, druga na południowy wschód. Taki układ otworów okiennych po dwóch stronach wieży jest charakterystyczny dla lokalnej tradycji budowlanej młynów-wież.

Jak młyn pracował na przestrzeni lat?

W pierwszym okresie działania, co najmniej do 1865 roku, wiatrak miał skrzydła płócienne (żagielkowe), które napędzały tylko jedną parę kamieni młyńskich. W kolejnej dekadzie wieżę prawdopodobnie nadbudowano o dwa kolejne piętra i wyposażono w skrzydła typu Berton — bardziej wydajną, zamkniętą konstrukcję skrzydeł stosowaną w XIX-wiecznych młynach przemysłowych — co pozwoliło obsłużyć już trzy pary kamieni młyńskich jednocześnie. Ta modernizacja znacząco zwiększyła wydajność przemiału.

Kiedy młyn przestał działać?

Działalność młynarska ustała krótko po drugiej wojnie światowej. Około 1950 roku zdemontowano skrzydła i usunięto górną część wału, na którym były zamocowane. Mimo to wnętrze wiatraka zachowało swoje mechanizmy — nie zostały wymontowane, co czyni obiekt istotnym świadkiem historii techniki młynarskiej regionu.

Czy Moulin des Landes jest zabytkiem?

Tak. Wiatrak został wpisany do rejestru zabytków (monument historique) na mocy orzeczenia z 24 czerwca 1975 roku, pod numerem referencyjnym PA00108972. Ochrona ta obejmuje przede wszystkim samą wieżę i jej architekturę — świadectwo XIX-wiecznego młynarstwa wiatrowego w Anjou.

Jakie inne wiatraki można zobaczyć w regionie Mauges?

Region Mauges, obejmujący gminy takie jak Valanjou, Coron czy Tillières, słynie z gęstej sieci młynów-wież powstałych od XIV wieku. W okolicy warto poszukać innych zachowanych przykładów, między innymi Moulin de l'Épinay w gminie La Chapelle-Saint-Florent oraz Moulin de Bène w La Pommeraye — obiekty te razem tworzą swoisty szlak młynarski Anjou, dokumentujący rozwój technik wiatrowych na przestrzeni wieków.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi Moulin des Landes? W gminie Bégrolles-en-Mauges, w departamencie Maine-et-Loire, około 15 km na północ od Cholet.

Kto zbudował wiatrak? Pierre Godefroy, który wzniósł go w latach 1834–1850 kilka metrów od starszego młyna z końca XVIII wieku.

Czy wiatrak wciąż ma skrzydła? Nie — skrzydła zdemontowano około 1950 roku, wraz z górną częścią wału. Wnętrze zachowało jednak oryginalne mechanizmy młyńskie.

Czy to zabytek chroniony prawem? Tak, wiatrak jest wpisany do rejestru zabytków od 24 czerwca 1975 roku (numer PA00108972).

Czy w okolicy są inne podobne wiatraki? Tak, region Mauges ma bogatą tradycję młynów-wież — przykładami są Moulin de l'Épinay w La Chapelle-Saint-Florent i Moulin de Bène w La Pommeraye.