Moulin de Négreville

Moulin de Négreville, znany lokalnie także jako Moulin de la Ville, to zabytkowy młyn wodny stojący we wsi Négreville w departamencie Manche, na półwyspie Cotentin w Normandii. Budynek leży około 350 metrów na północ od kościoła Saint-Pierre, nad niewielką rzeką Gloire, i od 1975 roku jest wpisany do rejestru zabytków (monument historique) ze względu na w pełni drewniany mechanizm.

Skąd wziął się młyn w Négreville?

Historia miejsca sięga XII wieku, kiedy funkcjonował tu młyn banalny — instytucja feudalna, w ramach której poddani miejscowej seniorii mieli obowiązek mielenia zboża właśnie tutaj. W zamian za korzystanie z młyna mieszkańcy musieli utrzymywać w dobrym stanie kanały wodne i konstrukcję dachową, uczestniczyć w transporcie kamieni młyńskich oraz koszeniu trawy na przybrzeżnych działkach. Obecny budynek, jaki można zobaczyć dzisiaj, pochodzi z XVIII wieku i zastąpił wcześniejsze, średniowieczne zabudowania.

Jak działał młyn napędzany rzeką Gloire?

Młyn wykorzystywał energię wody z rzeki Gloire do napędzania dwóch kół wodnych. Z dokumentów z 1833 roku wiadomo, że koła te poruszały aż trzy pary kamieni młyńskich — jedną przeznaczoną do mielenia pszenicy, drugą do gryki (sarrasin), a trzecią do jęczmienia i owsa. Co szczególnie cenne z punktu widzenia konserwatorskiego, cały mechanizm przekładni wykonano z drewna, w tym elementy z drewna dereniowego i wiązowego, odpornego na ścieranie. Taka konstrukcja, pozbawiona metalowych trybów, jest rzadkością w normandzkich młynach wodnych.

Dlaczego młyn przestał działać?

Po drugiej wojnie światowej młyn ograniczył się do mielenia zbóż pastewnych i pomocniczych, a jego działalność ustała ostatecznie około 1967 roku. Ostatnim młynarzem był François Dolbet. Mimo zatrzymania produkcji budynek i wyposażenie przetrwały w dużej mierze w oryginalnym stanie, co pozwoliło w 1975 roku wpisać go do rejestru zabytków.

Jak wyglądała renowacja młyna?

Prace renowacyjne ruszyły w 2021 roku z inicjatywy Jean-Marie'ego Robina, mieszkańca sąsiedniej gminy Couville, wspieranego przez Michela Lemarquanda. Zespół kierował się zasadą, że dobrze wykonana renowacja nie powinna być widoczna — priorytetem było odtworzenie oryginalnych technik budowlanych, a nie modernizacja. Odnowiono zewnętrzne mury z użyciem oryginalnego kamienia, przywrócono cały układ hydrauliczny (ujęcie wody, śluzy odprowadzające i zasilające koła), a konstrukcję drewnianą i podłogi odbudowano z użyciem normandzkiego drewna pochodzącego z budynków z XVIII wieku. W czerwcu 2023 roku zamontowano dwa nowe koła wodne z dębu, każde o wadze około tony, wykonane w okolicach Coutances.

Co można zobaczyć w młynie dzisiaj?

Od czerwca 2024 roku młyn ponownie produkuje mąkę z gryki — do prac technicznych włączył się Thierry Alliet ze stowarzyszenia Moulins Patrimoines. Podczas Dni Dziedzictwa (Journées du patrimoine) we wrześniu 2023 roku obiekt odwiedziło około 450 osób. Zwiedzanie odbywa się w grupach, trwa około 45 minut i wymaga wcześniejszej rezerwacji poprzez biuro turystyczne Tourisme en Cotentin. W planach jest udostępnienie młyna bezpłatnie szkołom na wizyty edukacyjne, organizacja warsztatów przygotowania tradycyjnej owsianki gryczanej w przyległej stodole wypełnionej oryginalnymi przedmiotami związanymi z młynarstwem, a także przekształcenie sąsiedniego domu w gite oraz budowa pieca chlebowego opalanego drewnem.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Moulin de Négreville? W miejscowości Négreville w departamencie Manche, około 350 m na północ od kościoła Saint-Pierre, nad rzeką Gloire.

Czy młyn jest zabytkiem? Tak, młyn wraz z mechanizmem jest wpisany do rejestru zabytków (monument historique) od 27 maja 1975 roku.

Czy można go zwiedzać? Tak, wizyty grupowe trwające około 45 minut są dostępne po rezerwacji przez lokalne biuro turystyczne Tourisme en Cotentin.

Co jest w nim unikatowe? Mechanizm młyna jest w całości wykonany z drewna, bez elementów metalowych, co jest rzadkością wśród zachowanych młynów wodnych w regionie.

Czy młyn wciąż produkuje mąkę? Tak, od czerwca 2024 roku ponownie miele mąkę z gryki na oryginalnych kamieniach młyńskich.