Moulin de Kérouan

Moulin de Kérouan to kamienny wiatrak-wieża stojący na wzniesieniu nazywanym Kérouan Vras (Kerouant Vras), na północno-wschodnich obrzeżach wsi Beuzec-Cap-Sizun, w regionie Cap Sizun (Finistère, Bretania). Otacza go dziś gęsty zagajnik, choć samo wybrzeże i przylądek Trenaouret leżą niecały kilometr dalej. Budowla figuruje w rejestrze zabytków Francji pod numerem PA00089837.

Kiedy powstał wiatrak w Kérouan?

Datowanie młyna nie jest jednoznaczne. Historycy szacują, że kamienna wieża pochodzi z XVIII wieku, jednak na jednym z elementów konstrukcji wyryto datę 1868 — prawdopodobnie odnosi się ona do remontu lub przebudowy mechanizmu, a nie do powstania samej wieży. Wiatrak został wpisany do rejestru zabytków (monument historique) decyzją z 2 kwietnia 1979 roku.

Jak zbudowany jest ten wiatrak?

To typowy dla wybrzeża Finistère i całego Cap Sizun „moulin-tour" — niska, jednopiętrowa wieża z surowego kamienia granitowego (moellons de granite), zwieńczona stożkowym dachem opartym na trzonie konstrukcji. Wiatrak ma dwoje drzwi, umieszczonych po stronie południowej i północnej, oraz jedno okno skierowane na południe. Po stronie zachodniej znajduje się niewielki otwór, przez który uchodził dym z paleniska wewnątrz budynku.

Szczególną wartość ma zachowany drewniany „ogon" (bretońskie „lostenn"), czyli belka z dębu, dzięki której młynarz mógł obracać cały mechanizm skrzydeł w stronę wiatru — element, który w wielu innych młynach regionu dawno zniknął. Do wnętrza prowadzą kamienne schody, a na piętrze zachował się kamień młyński o średnicy około 1,5 metra. Co ważne, znaczna część oryginalnych mechanizmów i przekładni wciąż znajduje się na swoim miejscu. Na framudze południowych drzwi i okna wyryto dodatkowo dwa krzyże.

Jaką funkcję pełnił młyn?

Podobnie jak dziesiątki innych wiatraków rozsianych po wzgórzach Cap Sizun, Kérouan służył do mielenia zboża na potrzeby okolicznych gospodarstw. Z czasem jego rola ograniczyła się wyłącznie do przemiału na użytek lokalnych rolników, aż produkcja ustała ostatecznie w 1950 roku. Lokalna tradycja przekazuje ciekawy szczegół — do obracania mechanizmu ogona wykorzystywano niekiedy osła. W pobliskiej osadzie Kerneis istniał drugi młyn, jednak to właśnie wiatrak w Kérouan zachował więcej oryginalnych, tradycyjnych elementów konstrukcji.

Czy można zwiedzić wiatrak dzisiaj?

Moulin de Kérouan jest własnością prywatną, więc zwiedzanie wnętrza nie jest możliwe bez zgody właściciela. Stan zachowania budowli jest częściowy — dach, pokryty pierwotnie gontem kasztanowym, uległ degradacji i został zabezpieczony tymczasowym przekryciem. Mimo to wiatrak pozostaje jednym z ciekawszych przykładów bretońskiej architektury wiejskiej związanej z tradycyjnym młynarstwem i wciąż można go oglądać z zewnątrz, podczas spaceru po wzniesieniach nad Beuzec-Cap-Sizun.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi Moulin de Kérouan? Na wzniesieniu w miejscowości Kérouan Vras, na północny wschód od centrum wsi Beuzec-Cap-Sizun, niecały kilometr od wybrzeża Cap Sizun.

Z jakiego okresu pochodzi wiatrak? Przypuszczalnie z XVIII wieku, choć na konstrukcji widnieje data 1868, dotycząca zapewne późniejszego remontu.

Czy wiatrak jest zabytkiem? Tak, został wpisany do rejestru monuments historiques 2 kwietnia 1979 roku pod numerem PA00089837.

Czy działa do dziś? Nie, przemiał zboża ustał w 1950 roku. Obecnie mechanizmy wciąż częściowo zachowane, ale wiatrak nie pracuje.

Czy można wejść do wnętrza? Nie — obiekt jest własnością prywatną, dostępny jedynie do oglądania z zewnątrz.

Czym wyróżnia się ten młyn na tle innych w regionie? Zachowanym drewnianym „ogonem" (lostenn) służącym do orientowania skrzydeł względem wiatru — elementem rzadko spotykanym w tak dobrym stanie w innych wiatrakach Cap Sizun.