Moulin à vent de la Garde

Moulin à vent de la Garde to zabytkowy wiatrak stojący w Avrillé, gminie w departamencie Maine-et-Loire, tuż przy granicy Angers. Budowla należy do rodziny młynów typu cavier, charakterystycznych dla regionu Anjou, i od ponad czterech dekad znajduje się pod ochroną konserwatorską.

Co to za rodzaj wiatraka?

Moulin à vent de la Garde jest przykładem tzw. moulin-cavier — angevińskiego wariantu wiatraka, w którym murowana, cylindryczna wieża stanowi stały fundament, a jedynie górna, drewniana część konstrukcji obraca się wraz ze skrzydłami, ustawiając je pod wiatr. Ten rodzaj młyna rozwinął się właśnie w Anjou i jest lokalną specjalnością architektoniczną, odróżniającą tutejsze wiatraki od typowych młynów-wież spotykanych w innych regionach Francji.

Jaka jest historia młyna?

Obecna budowla powstała najprawdopodobniej w XVII wieku. Stoi ona na miejscu wcześniejszego młyna — również typu cavier — który podlegał feudalnie seniorii La Perrière. Zachowane źródła wskazują, że już w 1584 roku młynarz z tego miejsca płacił czynsz w wysokości 30 liwrów tournois na rzecz zakonu augustianów z Angers. To pokazuje, że młyn w tym miejscu funkcjonował znacznie wcześniej, niż powstała jego obecna, zachowana do dziś forma, a sam obiekt był częścią gospodarczej sieci powiązanej z lokalnymi instytucjami kościelnymi i feudalnymi.

Jak wygląda budowla?

Konstrukcja opiera się na cylindrycznej podstawie o wysokości około 4 metrów, wzniesionej z łamanego kamienia (rumowiska łupkowego). W jej wnętrzu znajduje się piwnica, gdzie umieszczone są kamienie młyńskie — serce każdego wiatraka, służące do mielenia zboża. Na podstawie osadzona jest tzw. wieża massereau, która niesie górną, obrotową część młyna. W przeciwieństwie do dolnej partii, massereau nie jest murowana — jej konstrukcję tworzy szkielet drewniany pokryty łupkiem, co jest rozwiązaniem typowym dla tego typu wiatraków i pozwala zmniejszyć masę obracanej części. Młyn wyposażony jest w skrzydła typu Berton, unowocześniony wariant tradycyjnych skrzydeł wiatrakowych, wprowadzony w XIX wieku i pozwalający na łatwiejszą regulację ich powierzchni w zależności od siły wiatru.

Czy młyn jest chroniony jako zabytek?

Tak. Moulin à vent de la Garde został wpisany do rejestru zabytków (monument historique) decyzją z 5 listopada 1982 roku. Wpis ten chroni obiekt jako świadectwo lokalnej architektury przemysłowej i rolniczej regionu Anjou, a jednocześnie potwierdza jego wartość historyczną sięgającą — poprzez wcześniejszy młyn na tym samym miejscu — co najmniej końca XVI wieku.

Gdzie znajduje się młyn?

Wiatrak stoi przy Chemin des Vignes, w gminie Avrillé (kod pocztowy 49240), w bliskim sąsiedztwie Angers. Jego położenie na wzniesieniu, typowe dla wiatraków wykorzystujących siłę wiatru, sprawia, że jest on widoczny z okolicznych dróg i stanowi charakterystyczny punkt orientacyjny w krajobrazie tej części Maine-et-Loire.

Najczęstsze pytania

Czym różni się moulin-cavier od zwykłego wiatraka? W moulin-cavier tylko górna część konstrukcji (massereau) obraca się wraz ze skrzydłami, podczas gdy murowana podstawa pozostaje nieruchoma. To rozwiązanie typowe dla regionu Anjou, odróżniające lokalne wiatraki od młynów-wież spotykanych gdzie indziej we Francji.

Kiedy powstał obecny młyn? Prawdopodobnie w XVII wieku, choć na tym miejscu istniał wcześniejszy młyn tego samego typu, wzmiankowany już w 1584 roku w kontekście czynszu płaconego augustianom z Angers.

Od kiedy młyn jest chroniony prawnie? Od 5 listopada 1982 roku, kiedy został wpisany do francuskiego rejestru zabytków (monument historique).

Z czego wykonana jest konstrukcja młyna? Podstawa jest murowana z łamanego łupku i ma około 4 metrów wysokości, natomiast górna, obrotowa część (massereau) ma konstrukcję drewnianą pokrytą łupkiem, a młyn wyposażony jest w skrzydła typu Berton.