Mother Ludlam's Cave

Mother Ludlam's Cave to niewielka jaskinia wykuta w piaskowcowym zboczu doliny rzeki Wey, w Moor Park koło Farnham w hrabstwie Surrey (gmina Waverley). Naprzeciwko, po drugiej stronie rzeki, stoją ruiny opactwa Waverley. Miejsce łączy średniowieczną historię klasztoru z lokalną legendą o czarownicy.

Skąd wzięła się jaskinia?

Źródło wody w tym miejscu pojawia się w XIII-wiecznych kronikach opactwa Waverley pod nazwą „Ludewell". Według tradycji, gdy dotychczasowe ujęcie wody dla mnichów wyschło, brat Symon wykuł grotę przy źródle. Podawane daty to rok 1216 lub 1218. Mnisi poświęcili źródło św. Marii, dlatego bywa nazywane także Studnią św. Marii.

Pod koniec XVII wieku sir William Temple, właściciel pobliskiej posiadłości Moor Park, przekształcił jaskinię w ozdobny grot ogrodowy. Z miejscem wiąże się też postać Jonathana Swifta, który przebywał w Moor Park. Według przekazów miał tu bywać, a nawet pisać fragmenty „Opowieści beczki", choć nie wszystkie te doniesienia są udokumentowane. W 1825 roku William Cobbett opisał jaskinię w „Rural Rides" i ubolewał nad jej zaniedbaniem.

Kim była Mother Ludlam?

Od XVII wieku jaskinię łączy się z czarownicą zwaną Mother Ludlam, czyli Białą Czarownicą z Waverley. Najstarsze relacje, w tym zapis Johna Aubreya z 1673 roku, o czarownicy nie wspominają, a opowieść mogła początkowo dotyczyć wróżek. Według jednej z wersji kto potrzebował pożyczyć jakiś przedmiot, musiał przyjść o północy do jaskini, obrócić się trzy razy i trzykrotnie wypowiedzieć prośbę. Legenda wiąże się z wielkim miedzianym kotłem przechowywanym w kościele we Frensham, który miał być kotłem czarownicy. W samej jaskini kotła nie ma.

Nazwa „Ludlam" ma kilka objaśnień. Jedno wywodzi człon „Lud" od celtyckiego bóstwa, inne od staroangielskiego określenia głośnego, szumiącego źródła.

Czy można wejść do środka?

Nie. Wejście zamykają żelazne kraty, a powodem jest niestabilność skał. Z raportu Surrey Archaeological Society z 2002 roku wynika, że przednia część jaskini ma około 13 m długości i 3 m wysokości, a dalej korytarz się zwęża i ciągnie jeszcze co najmniej 60 m, zanim staje się nieprzejezdny dla człowieka. Obejrzysz więc wejście z zewnątrz.

Jak dotrzeć?

Na miejsce dojdziesz pieszo. Popularna trasa zaczyna się przy opactwie Waverley i biegnie szlakiem Greensand Way wzdłuż rzeki Wey. Parking znajduje się przy Waverley Abbey House. Spacer łatwo połączyć ze zwiedzaniem ruin opactwa. Trasa prowadzi nieutwardzonymi ścieżkami, więc po deszczu warto mieć solidne buty.

Kiedy przyjechać?

Jaskinię można oglądać przez cały rok, ale najprzyjemniej jest wiosną i latem, gdy ścieżki nad rzeką są suche. Co roku we wrześniu w ramach Heritage Open Days organizowane są spacery z przewodnikiem, które obejmują to miejsce.

Najczęstsze pytania

Czy mogę wejść do jaskini Mother Ludlam? Nie. Wejście jest zakratowane ze względu na stan skał, widać je tylko z zewnątrz.

Gdzie zostawić samochód? Przy Waverley Abbey House, skąd do jaskini idzie się pieszo wzdłuż rzeki.

Czy w jaskini jest legendarny kocioł? Nie. Według legendy kocioł znajduje się w kościele we Frensham.

Kto wykuł jaskinię? Tradycja przypisuje to bratu Symonowi z opactwa Waverley w początkach XIII wieku, a w XVII wieku miejsce przebudowano na grotę ogrodową.