Monumento a San Roque

Monumento a San Roque w Santanderze to niewielki kamienny pomnik stojący w nadmorskich ogrodach dzielnicy El Sardinero. Kolumna zwieńczona płaskorzeźbą świętego przypomina o kaplicy, która stała w tym miejscu przez wieki, zanim zniknęła z mapy miasta w latach 30. XX wieku.

Gdzie go znaleźć?

Pomnik stoi w zielonym pasie między plażami Concha i Primera, w rejonie znanym jako Piquío — jednym z najbardziej charakterystycznych punktów Sardinero, tuż nad linią brzegową. To miejsce spacerowe, łączące ogrody z widokiem na zatokę, dlatego pomnik mija się niemal przypadkiem, idąc wzdłuż promenady. Nie trzeba szukać go celowo — wystarczy przejść się nadmorską aleją między dwiema plażami.

Co upamiętnia ten pomnik?

Kolumna z płaskorzeźbą San Roque nie jest przypadkowym elementem dekoracyjnym — oznacza miejsce, w którym od XVII wieku stała ermita pod tym samym wezwaniem. Była to niewielka, wiejska świątynia w stylu wczesnobarokowym: jedna nawa nakryta drewnianym stropem i kwadratowa apsyda, zwrócona fasadą w stronę morza. Przez blisko trzysta lat kaplica służyła mieszkańcom Sardinero i pielgrzymom, którzy przybywali tu czcić świętego chroniącego przed epidemiami.

Los budynku przesądziła miejska przebudowa lat 30. XX wieku. Kaplicę zamknięto dla kultu na kilka lat przed jej fizycznym zniknięciem, a w 1936 roku została rozebrana z rozkazu burmistrza Ernesta del Castillo Bordenave, znanego wśród santanderczyków przezwiskiem „el piqueta" za rozmach, z jakim usuwał z miasta starą zabudowę w ramach programu modernizacji lat 1936–1937. Wraz z ermitą zniknęło jedno z najstarszych miejsc kultu w tej części miasta.

Jak wygląda pomnik?

Zamiast odbudowanej kaplicy w tym samym miejscu postawiono skromny kamienny słup z płaskorzeźbą przedstawiającą San Roque — to forma pamiątkowa, nie replika architektoniczna. Płaskorzeźba pokazuje świętego w typowej dla jego ikonografii pozie pielgrzyma, choć bez rozbudowanych detali, jakie można zobaczyć w innych, późniejszych przedstawieniach tej postaci w mieście.

Dlaczego w Santanderze jest więcej niż jeden pomnik San Roque?

To pytanie zadaje sobie wielu odwiedzających, bo w mieście istnieje drugi, zupełnie inny monument temu samemu świętemu. Kult San Roque przeniesiono po rozbiórce ermity do nowego kościoła parafialnego, oddanego do użytku w 1944 roku w innej części miasta, przy skrzyżowaniu Avenida de los Infantes i Calle Las Cruces. W 1970 roku przed tą świątynią postawiono osobną figurę — San Roque przedstawiony jako pielgrzym z psem u nogi — ufundowaną przez braci Aurelia i Alejandra Ibáñez Gutiérrez, którzy podarowali na ten cel działkę i pokryli koszty budowy. Pomnik w Piquío i figura przy kościele to więc dwa niezależne obiekty, powiązane jedynie postacią patrona i wspólną historią przeniesienia kultu.

Najczęstsze pytania

Czy to ten sam pomnik, który stoi przy kościele San Roque? Nie. Kolumna w Piquío na Sardinero i figura przed parafią San Roque na Avenida de los Infantes to dwa różne, niezależnie powstałe pomniki tego samego świętego.

Dlaczego zniknęła oryginalna kaplica? Ermitę San Roque rozebrano w 1936 roku z rozkazu burmistrza Ernesta del Castillo Bordenave w ramach szerszego programu przebudowy miasta w latach 1936–1937.

Jak stary był budynek, po którym został tylko pomnik? Kaplica pochodziła z XVII wieku i była typowym przykładem wiejskiej architektury wczesnobarokowej — jedna nawa z drewnianym stropem i kwadratowa apsyda.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? W ogrodach między plażami Concha i Primera Playa, w rejonie Piquío, na trasie nadmorskiej promenady Sardinero.