monument to the Martyrs of Liberty

Monument to the Martyrs of Liberty stoi na Plaza de la Constitución w samym centrum Almerii i jest jednym z niewielu miejsc w Hiszpanii, które od 1841 roku nieprzerwanie (z przerwą w czasach dyktatury Franco) przypomina o walce o wolność konstytucyjną w XIX wieku.

Co upamiętnia ten pomnik?

W sierpniu 1824 roku grupa liberalnych powstańców przypłynęła z Gibraltaru, ubrana w charakterystyczne czerwone mundury brytyjskiej marynarki – stąd ich przydomek „Los Coloraos”. Chcieli obalić absolutystyczne rządy Ferdynanda VII i przywrócić konstytucję z 1812 roku. Powstanie w Almerii zakończyło się klęską: 24 sierpnia 1824 roku 23 uczestników rozstrzelano bez procesu, strzałem w tył głowy, w pozycji klęczącej.

Już w 1841 roku rada miejska Almerii postanowiła co roku, 24 sierpnia, oddawać hołd „męczennikom wolności”. Ta tradycja była żywo obchodzona za każdych liberalnych rządów, aż zniknęła w okresie frankizmu.

Jak wyglądał pomnik i dlaczego go zniszczono?

Pierwszy pomnik – kamienną kolumnę – zaczęto wznosić 22 października 1841 roku przy Puerta de Purchena, a otwarto go dwa lata później. W 1898 roku, w związku z przebudową placu, przeniesiono go na Plaza de la Constitución. W 1943 roku burmistrz Vicente Navarro Gay nakazał zburzyć zniszczony już pomnik – nie chciał, by generał Franco wygłaszał przemówienie w jego pobliżu w tak złym stanie. Pomnik zniknął z miasta na kilkadziesiąt lat.

Dopiero w 1988 roku, po latach społecznych żądań, odbudowano go i przywrócono na dotychczasowe miejsce. Obecna wersja wykonana jest z białego marmuru z Macael, ma 17,3 metra wysokości i waży 179 ton.

Co zobaczysz na miejscu?

Pomnik dominuje nad Plaza de la Constitución – główną, reprezentacyjną przestrzenią publiczną Almerii, otoczoną kawiarniami, ratuszem i historyczną zabudową. Wysoka biała kolumna marmurowa kontrastuje z otaczającymi budynkami i jest widoczna z większości placu. To miejsce jest też punktem odniesienia dla lokalnych obchodów pamięci historycznej – w ostatnich latach zostało uznane za pierwsze miejsce Pamięci Demokratycznej w Hiszpanii z tablicą pamiątkową.

Jak dotrzeć?

Plaza de la Constitución znajduje się w samym centrum Almerii, w odległości spacerowej od katedry i portu. Można tu dojść pieszo z większości punktów starego miasta w kilka minut, a w pobliżu znajdują się przystanki komunikacji miejskiej.

Kiedy przyjechać?

Plac i pomnik można odwiedzić przez cały rok – to przestrzeń otwarta, dostępna w dowolnym momencie dnia. Szczególnym terminem jest 24 sierpnia, rocznica egzekucji, gdy w Almerii odbywają się okolicznościowe obchody pamięci historycznej.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp na plac i do pomnika jest płatny? Nie, plac Plaza de la Constitución jest publiczną przestrzenią miejską, dostępną bezpłatnie przez całą dobę.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Sam pomnik można obejrzeć w kilka minut, ale warto połączyć wizytę ze spacerem po okolicznych uliczkach starego miasta i katedrze.

Czy to oryginalny pomnik z XIX wieku? Nie – oryginał zburzono w 1943 roku. Obecna, marmurowa wersja pochodzi z 1988 roku i została odbudowana w tym samym miejscu.

Dlaczego powstańców nazywano „Los Coloraos”? Ze względu na czerwone mundury brytyjskiej marynarki, w które byli ubrani po przybyciu z Gibraltaru w 1824 roku.