O tym miejscu
Pomnik bitwy pod Tongrundem to niewielki, ale wymowny monument stojący przy drodze z Kunratic do Frýdlantu, w samym sercu tzw. wypustu frýdlanckiego na północy Czech, tuż przy granicy z Polską i Niemcami. Granitowy obelisk przypomina o starciach zbrojnych, do których doszło w tej okolicy w sierpniu 1813 roku, w trakcie wojen napoleońskich.
Co dokładnie upamiętnia pomnik?
Monument został wzniesiony ku pamięci żołnierzy, którzy zginęli w potyczkach stoczonych w rejonie Kunratic, Frýdlantu, Albrechtic i Mníšku między 17 a 19 sierpnia 1813 roku. Starcia te, znane lokalnie jako szarwatki w Tongrundzie (od niemieckiej nazwy pobliskiego terenu i stawu), były jednym z epizodów szóstej koalicji antynapoleońskiej.
Jak wyglądały walki w sierpniu 1813 roku?
Wieczorem 17 sierpnia 1813 roku na teren dzisiejszych północnych Czech wkroczył korpus polski liczący około 40 tysięcy żołnierzy, dowodzony przez marszałka księcia Józefa Poniatowskiego, walczący u boku Napoleona. W kilku miejscach, w tym na wschód od Kunratic, polsko-francuscy żołnierze starli się z obrońcami po stronie austriackiej – dywizją kawalerii generała Ferdinanda von Bubny a Littitz oraz 2. dywizją lekkiej kawalerii pod dowództwem generała majora Adama Alberta von Neipperga. Po stronie francusko-polskiej walkami dowodził generał Jan Nepomucen Umiński, ówczesny dowódca 27. brygady lekkiej kawalerii polskiej. 17 sierpnia oddziały francusko-polskie zajęły Frýdlant, a dwa dni później Umiński nakazał eskortować frýdlanckiego radnego Josefa Oelmanna oraz hrabiego Franza Nemetha do obozu księcia Poniatowskiego w Eckartsbergu, a stamtąd do Żytawy, gdzie zostali przedstawieni samemu Napoleonowi.
Jak wygląda sam pomnik?
Monument ma formę czteometrowego granitowego obelisku, ustawionego na cokole i schodkowej podstawie, zwieńczonego wojskowym krzyżem. Na pomniku umieszczono tablicę z inskrypcją poświęconą poległym austriackim oficerom i żołnierzom z 1813 roku. Obelisk wykonał kamieniarz Lange z pobliskiej Raspenavy. Uroczyste odsłonięcie i poświęcenie pomnika odbyło się 3 sierpnia 1913 roku – dokładnie w setną rocznicę wydarzeń – a ceremonii przewodniczył O. H. Metzger.
Gdzie stoi pomnik i czy da się go łatwo znaleźć?
Pomnik stoi po prawej stronie drogi nr III/03511, prowadzącej z Kunratic w kierunku Frýdlantu, tuż przed stawem Tongrund, nazywanym też Totex. To spokojna, wiejska okolica Frýdlantszczyzny, z dala od głównych szlaków turystycznych, co czyni to miejsce ciekawym przystankiem dla osób zainteresowanych historią wojen napoleońskich i lokalnymi pamiątkami tamtych wydarzeń.
Czy pomnik jest w dobrym stanie?
Po latach zaniedbania obelisk przeszedł gruntowną renowację, a jego ponowne odsłonięcie zorganizowano 3 sierpnia 2013 roku – dokładnie sto lat po pierwotnej uroczystości z 1913 roku. Gmina Kunratice, która zadbała o odnowienie monumentu, otrzymała za tę inicjatywę pamiątkową plakietkę przyznawaną za opiekę nad grobami wojennymi. Przy pomniku co roku organizowane są uroczystości wspominające wydarzenia z 1813 roku.
Najczęstsze pytania
Jakiego konfliktu dotyczy pomnik? Wojen napoleońskich, a konkretnie starć z sierpnia 1813 roku między wojskami austriackimi a francusko-polskim korpusem walczącym po stronie Napoleona.
Kto brał udział w starciach pod Tongrundem? Po stronie austriackiej generałowie Ferdinand von Bubna a Littitz i Adam Albert von Neipperg, po stronie francusko-polskiej generał Jan Nepomucen Umiński, w ramach większego korpusu księcia Józefa Poniatowskiego.
Kiedy odsłonięto pomnik? Pierwotnie 3 sierpnia 1913 roku, w setną rocznicę wydarzeń, a po renowacji ponownie 3 sierpnia 2013 roku.
Gdzie dokładnie znajduje się pomnik? Przy drodze III/03511 z Kunratic do Frýdlantu, tuż przed stawem Tongrund (Totex).
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.