Monument to Pío Baroja

Pomnik Pío Baroji stoi w Madrycie, na końcu Cuesta de Moyano, przy skrzyżowaniu z Calle Alfonso XII — tuż przy wschodnim wejściu do Parku Retiro. To niewielki, ale ważny dla miłośników literatury punkt na mapie hiszpańskiej stolicy, poświęcony jednemu z najwybitniejszych pisarzy XX wieku.

Kim był Pío Baroja?

Pío Baroja (1872–1956) to baskijski pisarz, jeden z najważniejszych przedstawicieli tak zwanego Pokolenia '98 — grupy hiszpańskich intelektualistów i literatów, którzy na przełomie XIX i XX wieku na nowo definiowali tożsamość kraju po utracie kolonii. Baroja pisał powieści osadzone w realiach społecznych swojej epoki, tworzył cykle i trylogie, a jego proza cechowała się surowym, obserwacyjnym stylem, dalekim od ozdobników. Przez dekady mieszkał i pracował w Madrycie, z którym związana jest większość jego biografii literackiej.

Jak wygląda pomnik?

Autorem monumentu jest hiszpański rzeźbiarz Federico Coullaut-Valera. Kompozycja przedstawia całą postać pisarza w pozycji stojącej — Baroja ubrany jest w rozchylony płaszcz, szalik i beret, czyli strój, który stał się jego rozpoznawalnym wizerunkiem za życia. Ręce ma splecione przed sobą, w spokojnej, niemal kontemplacyjnej pozie. Realistyczny styl rzeźby oddaje charakter pisarza znany z fotografii i wspomnień współczesnych.

Jaka jest historia tego miejsca?

Pomnik odsłonięto 17 marca 1980 roku. W uroczystości udział wzięli bratankowie i spadkobiercy intelektualni pisarza — Julio i Pío Caro Baroja — oraz ówczesny burmistrz Madrytu, Enrique Tierno Galván. Początkowo monument stał w głębi Parku Retiro. W 2007 roku, w ramach przebudowy osi Prado–Recoletos i pieszej rewitalizacji Cuesta de Moyano, pomnik przeniesiono — 19 kwietnia tego roku zajął obecne miejsce przy wylocie ulicy, bliżej Calle Alfonso XII. Lokalizacja ta lepiej odpowiada pierwotnej intencji twórców monumentu.

Dlaczego to miejsce ma znaczenie dla Madrytu?

Cuesta de Moyano to ulica od dziesięcioleci kojarzona z książkami — to tu od lat działają kioski z antykwaryczną i używaną literaturą, tworzące jedną z najbardziej charakterystycznych "księgarskich" przestrzeni miasta. Symboliczne znaczenie ma fakt, że sam Baroja był w 1925 roku jednym z sygnatariuszy petycji grupy pisarzy do władz Madrytu o utworzenie stałego targu książki właśnie w tym miejscu. Dziś jego pomnik stoi niemal w sąsiedztwie kiosków, które są bezpośrednim dziedzictwem tamtej inicjatywy.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Spacer od pomnika prowadzi wprost do Parku Retiro, jednego z najważniejszych zielonych obszarów Madrytu, a także w stronę Muzeum Prado i osi kulturalnej Paseo del Prado. To dobre miejsce, by połączyć wizytę u pomnika z dłuższym spacerem po historycznym centrum miasta.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik Pío Baroji? Na końcu Cuesta de Moyano, przy skrzyżowaniu z Calle Alfonso XII, blisko wschodniej granicy Parku Retiro w Madrycie.

Kto jest autorem pomnika? Rzeźbiarz Federico Coullaut-Valera, który przedstawił pisarza w charakterystycznym stroju — płaszczu, szaliku i berecie.

Kiedy odsłonięto pomnik i czy zawsze stał w tym samym miejscu? Odsłonięto go 17 marca 1980 roku wewnątrz Parku Retiro. W 2007 roku, po przebudowie okolicy, przeniesiono go na obecne miejsce przy Cuesta de Moyano.

Czym Pío Baroja zasłużył sobie na pomnik w tym miejscu? Był jednym z najważniejszych pisarzy hiszpańskich swojej epoki, a w 1925 roku należał do inicjatorów utworzenia targu książki na Cuesta de Moyano — ulicy, przy której dziś stoi jego posąg.