Monument to Emilia Pardo Bazán, A Coruña

Pomnik Emilii Pardo Bazán stoi w Ogrodach Méndeza Núñeza w A Coruña, w samym centrum galicyjskiego miasta. To hołd dla jednej z najważniejszych hiszpańskich pisarek XIX wieku, urodzonej właśnie w A Coruña i silnie związanej z tym miastem przez całe życie.

Kim była Emilia Pardo Bazán?

Emilia Pardo Bazán (1851–1921) była powieściarką, dziennikarką, eseistką, krytykiem literackim, poetką, dramatopisarką, tłumaczką i wykładowczynią — jedną z najbardziej wszechstronnych postaci hiszpańskiej literatury swojej epoki. To ona wprowadziła do literatury hiszpańskiej naturalizm, kierunek zapożyczony od francuskich pisarzy, ale przekształcony przez nią w narzędzie do opisywania galicyjskiej rzeczywistości społecznej. Pardo Bazán była też prekursorką myśli feministycznej w Hiszpanii — głośno domagała się prawa kobiet do edukacji na równi z mężczyznami i uważała wykształcenie kobiet za fundament zmiany społecznej. Jej pochodzenie arystokratyczne (nosiła tytuł hrabiny) nie przeszkodziło jej w krytycznym spojrzeniu na struktury władzy i obyczaje swojej klasy.

Jak dotrzeć?

Ogrody Méndeza Núñeza leżą w samym sercu A Coruña, w pobliżu portu i głównych arterii miasta, dlatego pomnik jest łatwo dostępny pieszo z większości punktów centrum. To jeden z najstarszych i najbardziej reprezentacyjnych parków miejskich, więc trafienie na miejsce nie wymaga żadnych specjalnych wskazówek — wystarczy skierować się do centralnej części zieleni, gdzie stoi pomnik. Okolica jest dobrze skomunikowana miejskim transportem publicznym, a spacer po parku często łączy się z odwiedzeniem innych atrakcji śródmieścia.

Co zobaczysz?

Pomnik odsłonięto 15 października 1916 roku, jeszcze za życia pisarki, w obecności licznie zgromadzonej publiczności — był to wyraz uznania, jakim cieszyła się już wtedy w rodzinnym mieście. Oryginalna rzeźba wykonana została w kamieniu i przez dekady stała w ogrodach, będąc punktem odniesienia dla mieszkańców i przechodniów.

Z czasem kamienny pomnik ucierpiał na skutek wandalizmu — stracił rękę, a jego powierzchnia nosiła setki uszkodzeń po uderzeniach. W związku z tym władze miasta zdecydowały się na konserwację oryginału i wykonanie repliki z brązu na podstawie formy odlanej z kamiennej figury. Odrestaurowany oryginał wrócił na swoje pierwotne miejsce w ogrodach Méndeza Núñeza, gdzie można go zobaczyć do dziś — jako świadectwo zarówno historii literatury, jak i historii samego pomnika.

Kiedy przyjechać?

Ogrody Méndeza Núñeza są dostępne przez cały rok, a spacer po parku jest przyjemny niezależnie od sezonu — to zadrzewiona, cieniodajna przestrzeń, dobra alternatywa na upalne dni letnie. Wiosna i wczesna jesień to okresy z najbardziej komfortową temperaturą do zwiedzania A Coruña pieszo, co ułatwia połączenie wizyty przy pomniku z dłuższym spacerem po historycznym centrum miasta.

Najczęstsze pytania

Kim była Emilia Pardo Bazán i dlaczego ma pomnik w A Coruña? Była pisarką, dziennikarką i myślicielką feministyczną urodzoną w A Coruña, autorką wprowadzającą naturalizm do literatury hiszpańskiej. Pomnik uczcił jej wkład w kulturę i jej związek z rodzinnym miastem.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? W Ogrodach Méndeza Núñeza, w centrum A Coruña, łatwo dostępnych pieszo z większości punktów śródmieścia.

Kiedy odsłonięto pomnik? 15 października 1916 roku, w obecności dużej liczby mieszkańców miasta.

Czy pomnik, który widzimy dziś, jest oryginalny? Tak, to odrestaurowana oryginalna kamienna figura z 1916 roku, wcześniej uszkodzona wskutek wandalizmu; na jej podstawie wykonano też replikę z brązu.