Monastery of San Xusto de Toxos Outos

Monasterio de San Xusto de Toxosoutos w Lousame, w Galicii, to opuszczony dziś klasztor nad rzeką San Xusto, jedno z najważniejszych ośrodków monastycznych w średniowiecznej Galicii, a obecnie ceniony cel wycieczek łączących historię z naturą.

Jak powstał klasztor w Toxosoutos?

Na początku XII wieku w tym miejscu istniała pustelnia poświęcona San Xusto i San Pastor, założona nad brzegiem rzeki San Xusto. Jej właściciel, mnich Pedro Crescón, przekazał budowlę rycerzom Froilánowi Alonso i Pedrowi Muñozowi de Carnota, służącym królowi Alfonsowi VII. To od nich zaczęła się historia klasztoru: w 1132 roku pustelnia została przekształcona w monastyr, a pod koniec 1135 roku świątynię konsekrował sam biskup Diego Xelmírez, jedna z najważniejszych postaci galicyjskiego Kościoła tamtej epoki.

Jaką rolę odgrywał klasztor w kolejnych wiekach?

W swoich najlepszych czasach Toxosoutos był jednym z najważniejszych klasztorów w całej Galicii i zarządzał kilkoma przeoratami. Sytuacja zmieniła się w XVI wieku, gdy wspólnota straciła samodzielność i stała się przeoratem klasztoru w Sobrado. Losy budowli dopełniły się w XIX wieku — po hiszpańskich sekularyzacjach z 1835 roku klasztor został opuszczony i od tego czasu pozostaje niezamieszkany.

Co zachowało się do dziś?

Z dawnego zespołu klasztornego do naszych czasów przetrwał barokowy kościół z XVIII wieku, wpisany na listę dóbr o znaczeniu kulturowym (Bien de Interés Cultural). Wokół niego stoją odrestaurowane elementy dawnego gospodarstwa klasztornego: młyn, cmentarz i gołębnik, które przeszły prace konserwatorskie i dziś stanowią część historycznego krajobrazu Toxosoutos.

Wodospady przy klasztorze — co warto wiedzieć?

Tuż przy klasztorze, na rzece San Xusto, znajdują się naturalne wodospady (fervenzas), które tworzą przy swojej podstawie niewielkie naturalne baseny. Od parkingu przy klasztorze prowadzi oznakowana ścieżka biegnąca w górę rzeki, mijająca po drodze stare młyny. Już po kilkudziesięciu metrach widać pierwszy wodospad, a dalej trasa prowadzi do drewnianego mostku, który pozwala przejść na drugą stronę rzeki i zobaczyć drugi kaskadowy spadek wody.

Jak dojechać do Toxosoutos?

Klasztor leży w gminie Lousame i jest dostępny drogą AC-543, biegnącą równolegle do drogi CG-1.5, łączącej Noię z Santiago de Compostela. Bezpośrednio przy drodze, tuż koło klasztoru, znajduje się duży bezpłatny parking. Mimo bliskości tak ważnych celów turystycznych jak Santiago de Compostela czy Noia, Toxosoutos wciąż pozostaje miejscem stosunkowo mało znanym i rzadko odwiedzanym.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał klasztor w Toxosoutos? Pustelnię nad rzeką San Xusto przekształcono w klasztor w 1132 roku, a świątynię konsekrował biskup Diego Xelmírez pod koniec 1135 roku.

Co obecnie można zobaczyć na miejscu? Zachował się barokowy kościół z XVIII wieku uznany za dobro o znaczeniu kulturowym, a wokół niego odrestaurowane: młyn, cmentarz i gołębnik.

Czy w Toxosoutos są wodospady? Tak — na rzece San Xusto, tuż przy klasztorze, znajdują się naturalne wodospady z małymi basenami, dostępne oznakowaną ścieżką z drewnianym mostkiem prowadzącym do drugiej kaskady.

Jak dojechać do klasztoru? Najlepiej drogą AC-543, równoległą do CG-1.5 łączącej Noię z Santiago de Compostela — przy klasztorze czeka duży, bezpłatny parking.