Monasterio de Santa Catalina

Monasterio de Santa Catalina to dawny klasztor franciszkański stojący na wzgórzu Montefaro w gminie Ares, w prowincji A Coruña, w hiszpańskiej Galicji. Miejscowa nazwa – Monasterio de Santa Catalina de Montefaro – od razu podpowiada, gdzie go szukać: na cyplu górującym nad ujściem rzeki Eume i zatoką Ares-Betanzos.

Jak dotrzeć?

Ares leży około 25 km od A Coruña, do której najłatwiej dolecieć samolotem, a stamtąd dojechać samochodem lub autobusem lokalnym. Sam klasztor stoi na wzniesieniu za miasteczkiem, dojazd wymaga własnego transportu lub krótkiego spaceru pod górę – widok na zatokę wynagradza wysiłek już po kilku minutach marszu.

Co zobaczysz?

Budynek łączy w sobie elementy romańskie i gotyckie – to typowy przykład architektury przejściowej, jaka pojawiała się na Półwyspie Iberyjskim na przełomie XII i XIV wieku. Historia miejsca sięga XII wieku: pierwszą fundację przypisuje się hrabiemu Pedro de Osorio z rodu Traba, około 1145 roku, a według miejscowej tradycji wcześniej stał tu rzymski ołtarz poświęcony kultowi słońca. Właściwy klasztor w obecnym kształcie powstał jednak dopiero w 1393 roku z inicjatywy Fernána Péreza de Andrade, przedstawiciela możnego rodu Andrade, który ufundował konwent tercjarzy franciszkańskich za zgodą arcybiskupa Santiago de Compostela, Juana Garcíi Manrique, wydaną w Burgos.

Franciszkanie mieszkali w klasztorze przez kilka stuleci, choć ich liczba systematycznie malała – z około trzydziestu zakonników w okresie świetności do zaledwie ośmiu w XVIII wieku. Kres obecności zakonnej przyniosła XIX-wieczna desamortyzacja Mendizábala: w 1835 roku franciszkanie opuścili mury na dobre. Budynek przejęło wówczas wojsko, urządzając w nim garnizon, co na długie dziesięciolecia zamknęło dostęp do obiektu dla zwiedzających.

Sytuacja zmieniła się dopiero w 2000 roku, gdy na mocy porozumienia między władzami Ares a hiszpańską armią klasztor przeszedł pod zarząd gminy. W tym samym roku obiekt uzyskał status Bien de Interés Cultural, czyli hiszpańskiego odpowiednika pomnika historii, co otworzyło drogę do stopniowej rewaloryzacji kompleksu.

Dziś zwiedzający mogą podziwiać bryłę klasztoru, kamienne mury noszące ślady wielowiekowych przebudów oraz malownicze położenie na wzgórzu z widokiem na Atlantyk i ujście Eume. To miejsce łączy warstwę historyczną – ślady średniowiecznej fundacji, epoki klasztornej i wojskowej – z niezwykłym krajobrazem galicyjskiego wybrzeża.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na wizytę jest wiosna i wczesna jesień, gdy pogoda w Galicii jest łagodna, a okoliczne wzgórza zielone. Latem region przyciąga więcej turystów ze względu na bliskość plaż zatoki Ares-Betanzos, więc warto zaplanować wizytę na godziny poranne, by uniknąć tłumów i cieszyć się ciszą charakterystyczną dla tego kontemplacyjnego miejsca.

Najczęstsze pytania

Czy klasztor jest otwarty dla zwiedzających? Po przejęciu przez gminę Ares w 2000 roku obiekt jest stopniowo udostępniany publiczności, choć zakres i godziny zwiedzania warto sprawdzić na miejscu lub w lokalnym punkcie informacji turystycznej, ponieważ zależą od bieżących prac konserwatorskich.

Skąd pochodzi nazwa Montefaro? Nazwa nawiązuje do wzgórza, na którym stoi klasztor – Montefaro to lokalna nazwa geograficzna tego wzniesienia nad zatoką Ares-Betanzos.

Kto ufundował klasztor? Formalnym fundatorem obecnego kompleksu z 1393 roku był Fernán Pérez de Andrade, przedstawiciel wpływowego galicyjskiego rodu Andrade, choć pierwsze ślady osadnictwa religijnego na tym miejscu sięgają XII wieku.

Dlaczego franciszkanie opuścili klasztor? Zakonnicy odeszli w 1835 roku w wyniku ogólnokrajowej desamortyzacji Mendizábala, procesu konfiskaty i sprzedaży majątków kościelnych, który dotknął wówczas wiele klasztorów w Hiszpanii.