Mlýneček

Mlýneček to niewielki pomnik przyrody położony na wzniesieniu Na Skalce we Wzgórzach Wszerubskich (Všerubská vrchovina), w powiecie Domažlice, w kraju pilzneńskim, około 1,2 km na południowy zachód od wsi Mlýneček koło Mrákova. Chroniony obszar zajmuje zaledwie 0,6487 ha na wysokości 506–515 m n.p.m., a wokół niego wyznaczono dodatkową strefę ochronną o powierzchni ponad 2 ha, sięgającą do sąsiednich katastrów.

Co chroni ten pomnik przyrody?

Powodem ochrony nie jest tu roślinność ani zwierzęta, lecz geologia. Na Skalce znajdują się żyły i wychodnie egirynowo-riebeckitowego syenitu — jasnoszarej skały magmowej, która w okresie kambryjskiej aktywności wulkanicznej przebiła się przez drobnoziarnisty amfibolit tworzący podłoże wzniesienia. To właśnie ta skała czyni miejsce wyjątkowym: według dostępnych opracowań geologicznych jest to prawdopodobnie jedyne znane w całych Czechach stanowisko tego typu syenitu. Dla geologów i miłośników petrografii to rzadka okazja zobaczenia formacji skalnej, której nie znajdzie się nigdzie indziej w kraju.

Jak długo trwa ochrona tego miejsca?

Historia ochrony sięga 1990 roku — 22 października ówczesny Powiatowy Komitet Narodowy w Domažlicach ustanowił tu chronioną formację przyrodniczą. Status formalnego pomnika przyrody obszar otrzymał znacznie później, 29 lutego 2012 roku, na mocy decyzji Urzędu Krainy Pilzneńskiej. W centralnym rejestrze ochrony przyrody miejsce figuruje pod numerem 1320.

Jaka roślinność i zwierzęta występują na terenie pomnika?

Choć to nie rośliny czy zwierzęta są głównym przedmiotem ochrony, teren pokrywa monokultura świerkowa, a na jego obrzeżach rosną brzozy, jarzębiny i wierzby. W drzewostanie można spotkać typowe dla takich lasów gatunki ptaków — sosnówkę, mysikrólika oraz drozda paszkota. Gleby na tym terenie to głównie rankery oraz gleby pseudoglejowe, co odzwierciedla skalisty, płytki charakter podłoża wokół wychodni syenitu.

Jaki panuje tu klimat?

Region należy do łagodnie ciepłej strefy klimatycznej (klasyfikacja MT4). Średnie temperatury stycznia wahają się od –2 do –3°C, a lipca od 16 do 17°C. Roczne opady mieszczą się w przedziale 500–750 mm, co jest typowe dla wyżynnych terenów pogranicza czesko-bawarskiego.

Jak dotrzeć do pomnika przyrody Mlýneček?

Punktem wyjścia jest wieś Mlýneček, część gminy Mrákov w powiecie Domažlice. Sam chroniony obszar leży na szczycie Na Skalce, około 1,2 km na południowy zachód od zabudowań wsi, w katastrze Klíčov u Mrákova — obejmującym również pobliski Nový Klíčov. To niewielkie, spokojne miejsce w krajobrazie Wzgórz Wszerubskich, odwiedzane przede wszystkim przez osoby zainteresowane geologią regionu oraz turystykę pieszą po mniej uczęszczanych szlakach Pilzneńszczyzny.

Najczęstsze pytania

Czym jest pomnik przyrody Mlýneček? To niewielki, 0,65-hektarowy obszar chroniący unikatowe wychodnie egirynowo-riebeckitowego syenitu na wzniesieniu Na Skalce we Wzgórzach Wszerubskich.

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe? Skała występująca na tym terenie jest prawdopodobnie jedynym znanym w Czechach stanowiskiem tego typu syenitu, powstałym w wyniku kambryjskiej aktywności wulkanicznej.

Od kiedy obszar jest chroniony? Ochronę wprowadzono w 1990 roku, a status pomnika przyrody miejsce uzyskało formalnie w 2012 roku decyzją władz kraju pilzneńskiego.

Gdzie dokładnie leży pomnik przyrody? Około 1,2 km na południowy zachód od wsi Mlýneček, w gminie Mrákov, w powiecie Domažlice, w katastrze obejmującym też Nový Klíčov.