Místodržitelská zahrada w Brnie

Místodržitelská zahrada to niewielki, kameralny ogród ukryty w obrębie Denisových sadů na zboczu wzgórza Petrov w Brnie. Choć sam park wokół niej należy do najpopularniejszych zielonych miejsc miasta, ta wydzielona część pozostaje mniej znana turystom — a to właśnie jej intymny charakter i historia sięgająca początków XIX wieku czynią ją wartą odwiedzenia przy okazji spaceru po Petrovie.

Skąd wzięła się nazwa ogrodu?

Nazwa nawiązuje do hrabiego Antonína Bedřicha I. Mitrovského, ówczesnego gubernatora (místodržitele) Moraw. To z jego inicjatywy w latach 1814–1818 powstał pierwszy publiczny park na ziemiach czeskich i morawskich — park Františkov. Był on bezpośrednim poprzednikiem dzisiejszych Denisových sadů, które swoją obecną nazwę noszą dopiero od 1919 roku, kiedy to upamiętniono nią francuskiego historyka Ernesta Denisa, zaangażowanego w powstanie Czechosłowacji. Sama Místodržitelská zahrada zachowała jednak starsze określenie, przypominające o gubernatorskich korzeniach całego założenia.

Gdzie dokładnie leży i jak ją znaleźć?

Ogród znajduje się na stoku Petrova, tuż pod zachowanym odcinkiem dawnych murów fortyfikacyjnych, niedaleko katedry św. Petra i Pavla. Punktem orientacyjnym pomagającym trafić na miejsce jest kaplica Świętego Krzyża i Panny Marii, stojąca nad murem — od niej wystarczy przejść kawałek dalej wzdłuż baszty w stronę ulicy Bašty. Naprzeciwko ogrodu, na odnowionym fragmencie murów, urządzono punkt widokowy, z którego całą zieloną enklawę widać jak na dłoni.

Co można zobaczyć w środku?

Charakterystycznym elementem ogrodu jest kwiatowa rabata otoczona z dwóch stron metalowym, siatkowym ogrodzeniem, po którym pną się rośliny — to właśnie ono nadaje temu miejscu wyjątkową kameralność, rzadko spotykaną w miejskich parkach. Obok niewielkiego pawilogu rośnie okazały, stary platan, będący jednym z najstarszych drzew w tej części Denisových sadů. Sam pawilon — dziś stosunkowo prosta konstrukcja — zbudowany został około 1880 roku w miejscu wcześniejszego, bardziej ozdobnego drewnianego budynku z dachem namiotowym.

Jak zmieniało się to miejsce na przestrzeni lat?

Na fotografiach z początku XX wieku widać tu głównie trawnik i ławki do siedzenia — ogród pełnił wtedy funkcję cichego miejsca odpoczynku. Około 1960 roku przestrzeń zaadaptowano na letnią kawiarnię „Terasy pod Petrovem”, zaprojektowaną przez architektów Josefa Němeca i Kamila Fuchsa. Kawiarnia cieszyła się dużą popularnością wśród mieszkańców Brna, ale zamknięto ją w latach 90. XX wieku. W 2000 roku, w ramach szeroko zakrojonej rewitalizacji całych Denisových sadů, ogród przeszedł kompleksową rekonstrukcję, która przywróciła mu obecny wygląd.

Do czego służy dzisiaj?

Współcześnie Místodržitelská zahrada bywa wynajmowana na uroczystości ślubne — jej ogrodzona, zaciszna przestrzeń może zostać na czas ceremonii zamknięta dla postronnych osób, co czyni ją atrakcyjną alternatywą dla większych, bardziej ruchliwych części parku. Poza takimi okazjami ogród pozostaje ogólnodostępny i stanowi spokojny przystanek dla spacerowiczów odkrywających Petrov.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Místodržitelská zahrada? W obrębie Denisových sadů, na stoku wzgórza Petrov w Brnie, pod dawnymi murami fortyfikacyjnymi, niedaleko katedry św. Petra i Pavla.

Skąd pochodzi nazwa ogrodu? Od hrabiego Antonína Bedřicha I. Mitrovského, gubernatora Moraw, który zainicjował powstanie pierwszego publicznego parku na Morawach i w Czechach w latach 1814–1818.

Czy ogród jest ogólnodostępny? Tak, poza okazjonalnymi wynajmami na ceremonie ślubne, kiedy bywa czasowo zamykany dla zwiedzających.

Co warto zobaczyć na miejscu? Kwiatową rabatę otoczoną metalowym ogrodzeniem, stary platan oraz niewielki pawilon ogrodowy z około 1880 roku.

Jak trafić do ogrodu? Najlepiej orientować się względem kaplicy Świętego Krzyża i Panny Marii nad murami fortyfikacyjnymi — ogród leży kawałek dalej wzdłuż baszty, w stronę ulicy Bašty.