Meymac Abbey

Opactwo Saint-André w Meymac to dawny klasztor benedyktyński położony w miejscowości Meymac, w departamencie Corrèze, u wrót płaskowyżu Millevaches. Budynek przetrwał niemal tysiąc lat burzliwej historii i dziś funkcjonuje jako muzeum oraz centrum sztuki współczesnej, łącząc średniowieczną architekturę klasztorną z programem wystaw artystycznych.

Jak powstało opactwo?

Według miejscowej tradycji początek temu miejscu dał pustelnik imieniem Mamacus, który w VI wieku wzniósł tu niewielki kościół pod wezwaniem świętego Andrzeja. Świątynia miała zostać konsekrowana w 546 roku przez Roricjusza II, biskupa Limoges. Legenda ta tłumaczy zresztą samą nazwę miejscowości, wywodzoną od imienia pustelnika.

Właściwe życie klasztorne rozpoczęło się znacznie później. 3 lutego 1085 roku Archambaud III, wicehrabia Comborn, ufundował w Meymac priorat, do którego sprowadzono mnichów benedyktyńskich. Nowa wspólnota podlegała opactwu Saint-Pierre d'Uzerche, które miało prawo mianowania kolejnych przeorów. Znaczenie klasztoru rosło wraz z rozwojem okolicy, aż w 1146 roku, dzięki wsparciu Eblesa II z Ventadour, priorat uzyskał rangę samodzielnego opactwa. Stało się ono jednym z ważnych ośrodków religijnych w obrębie ziem wicehrabstwa Ventadour.

Co przetrwało z klasztornej przeszłości?

Historia opactwa nie była linią prostą. Wojna stuletnia przyniosła zniszczenia i osłabienie wspólnoty, a w XVI wieku budynki klasztorne znajdowały się już w stanie ruiny. Odbudowę podjęto dopiero w drugiej połowie XVII wieku – w latach 1679–1689 kongregacja mnichów maurystów wzniosła budynki, które w dużej mierze zachowały się do dziś.

Kres życia zakonnego przyniosła rewolucja francuska. 27 stycznia 1791 roku ostatni mnisi opuścili klasztor, a majątek opactwa sprzedano w kolejnych partiach prywatnym nabywcom. Przez kilka dekad budynek popadał w zapomnienie, aż w 1840 roku został objęty ochroną dzięki staraniom Prospera Mériméego, ówczesnego inspektora zabytków historycznych Francji. Prace restauracyjne, które nadały opactwu obecny kształt, prowadzono od 1846 roku.

Co można dziś zobaczyć w opactwie?

Współcześnie zabudowania klasztorne pełnią podwójną funkcję. Część opactwa zajmuje muzeum poświęcone dziedzictwu regionu, a w południowym skrzydle oraz w wieży mieści się Centrum Sztuki Współczesnej w Meymac (CAC Meymac). Powierzchnia wystawiennicza centrum liczy około 900 metrów kwadratowych rozłożonych na pięciu poziomach dawnych pomieszczeń klasztornych.

Centrum sztuki powstało w 1979 roku z inicjatywy dwojga miłośników sztuki współczesnej, Caroline Bissière i Jean-Paula Blancheta. Od tego czasu placówka organizuje wystawy czasowe – zwykle około trzech rocznie – nie gromadząc własnej stałej kolekcji, lecz koncentrując się na prezentacji sztuk wizualnych. Wiosną 2022 roku centrum otrzymało prestiżowe oznaczenie CACIN (Centre d'art contemporain d'intérêt national), potwierdzające jego rangę na skalę krajową.

Charakterystycznym elementem życia opactwa stał się kalendarz adwentowy: od 2005 roku na fasadzie budynku, od strony Avenue Limousine, każdego wieczoru grudnia rozświetla się kolejne okienko monumentalnej dekoracji.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się opactwo? W centrum miejscowości Meymac, w departamencie Corrèze, w regionie Nouvelle-Aquitaine, na obrzeżach płaskowyżu Millevaches.

Czy to nadal czynny klasztor? Nie – życie zakonne zakończyło się w 1791 roku wraz z rewolucją francuską. Dziś budynek pełni funkcje kulturalne.

Co to jest CAC Meymac? To Centrum Sztuki Współczesnej działające w części opactwa od 1979 roku, znane z wystaw czasowych sztuki wizualnej i oznaczenia CACIN przyznanego w 2022 roku.

Czy opactwo można zwiedzać? Tak, budynek łączy funkcję muzealną z działalnością centrum sztuki, dostępną dla zwiedzających w ramach ekspozycji.

Skąd wzięła się nazwa Meymac? Miejscowa tradycja wiąże ją z imieniem pustelnika Mamacusa, który miał założyć tu pierwszy kościół w VI wieku.