Městský park

Městský park w Chrudimi to zielona enklawa na północno-zachodnim skraju miasta, jeden z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych parków wschodnich Czech. Powstał w drugiej połowie XIX wieku i od tego czasu pełni funkcję głównego miejskiego ogrodu spacerowego, łącząc historyczną architekturę parkową z funkcją współczesnej przestrzeni rekreacyjnej.

Jak zaczęła się historia parku?

Początki miejsca sięgają 1864 roku, gdy w tym rejonie wybudowano piwnice piwowarskie oraz restaurację „Na Sklepích”. Rok później, w 1865 roku, przy tych obiektach zasadzono pierwsze drzewa — był to zalążek dzisiejszego parku. Nasadzenia te nie przetrwały jednak długo: w 1866 roku zniszczyły je wojska pruskie, które przechodziły przez okolicę w trakcie wojny austriacko-pruskiej.

Za faktyczny moment założenia parku uznaje się dopiero lata 1875–1876. Wtedy powstał on według projektu książęcego ogrodnika Švarca z Heřmanova Městca, a prace wykonał chrudimski ogrodnik František Lavička. Duży udział w powstaniu parku miał także chrudimski przemysłowiec František Wiesner — to na jego cześć park nazywano przez pewien czas „Wiesnerovy sady”.

Kto później rozbudował park?

Kolejny istotny etap rozwoju wiąże się z Františkiem Thomayerem, głównym ogrodnikiem królewskiego miasta Pragi, autorem cenionych realizacji parkowych w Czechach. Według jego projektu w parku powstał ozdobny staw, który do dziś jest jednym z charakterystycznych elementów krajobrazu tego miejsca.

Co można zobaczyć w parku dzisiaj?

W parku zachowały się obiekty o dużej wartości historycznej. Znajduje się tu murowano-drewniany pawilon, znany jako tzw. mauretański altan, a także rzeźba Kalliope autorstwa Bohuslava Schnircha — cenionego czeskiego rzeźbiarza. Krajobraz uzupełniają malownicze drewniane mostki, prowadzące nad wodą i pomiędzy alejkami parku.

Ciekawym epizodem w historii parku była działająca tu od maja 1904 roku niewielka ogród zoologiczny — tzw. ptaszarnia (voliéra) oraz wybieg, w którym trzymano między innymi przedstawicieli sarny. Ta atrakcja przez pewien czas czyniła park miejscem odwiedzanym nie tylko na spacery, ale i w celach edukacyjno-przyrodniczych.

Park jest też ściśle związany z historią 1. Krajinské, hospodářské a průmyslové výstavy z 1881 roku — wystawy o dużym znaczeniu dla regionu. Z tamtego okresu pochodzi mauretański pawilon, a w 2001 roku dodatkowo zrekonstruowano replikę oryginalnego drewnianego pawilonu wystawowego.

Czy park jest chroniony prawnie?

Tak. Od 27 czerwca 2023 roku Městský park w Chrudimi jest wpisany na listę nieruchomych zabytków kultury Republiki Czeskiej. Ochroną objęto park razem z obiektami związanymi z wystawą z 1881 roku — czyli replikę drewnianego pawilonu z 2001 roku oraz mauretański pawilon. To potwierdza wysoką wartość historyczną i architektoniczną całego założenia.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Městský park w Chrudimi? Park leży na północno-zachodnim skraju Chrudimi.

Kiedy powstał park? Za rok jego faktycznego założenia uznaje się okres 1875–1876, choć pierwsze nasadzenia drzew w tym miejscu pojawiły się już w 1865 roku.

Kto zaprojektował park? Projekt przygotował książęcy ogrodnik Švarc z Heřmanova Městca, a realizacją zajął się chrudimski ogrodnik František Lavička. Późniejszą rozbudowę, w tym ozdobny staw, zaprojektował František Thomayer.

Jakie zabytki znajdują się w parku? W parku stoi murowano-drewniany mauretański altan oraz rzeźba Kalliope Bohuslava Schnircha, a także mauretański pawilon i replika drewnianego pawilonu wystawowego z 2001 roku, związane z wystawą z 1881 roku.

Czy w parku był kiedyś ogród zoologiczny? Tak, od maja 1904 roku działała tu niewielka ptaszarnia oraz wybieg z sarnami.

Czy park ma status zabytku? Tak, od 27 czerwca 2023 roku jest chroniony jako nieruchomy zabytek kultury Republiki Czeskiej.