Masarykovy sady w Jaroměři

Masarykovy sady to miejski park w Jaroměři, leżący na prawym brzegu Łaby w lokalności zwanej Na Ostrově. Nazwa nie jest przypadkowa — teren historycznie stanowił właśnie wyspę, otoczoną nurtem rzeki i kanałem młyńskim. Dziś to jedno z ulubionych miejsc spacerowych mieszkańców miasta, w bezpośrednim sąsiedztwie Komenského mostu i zabytkowej twierdzy Josefov.

Kiedy powstał park i skąd wzięła się jego nazwa?

Park założono w 1886 roku, równolegle z budową sąsiedniej szkoły — ówczesnej szkoły chłopięcej, później nazwanej Masarykovą. Pierwotnie zieleniec nie nosił imienia Masaryka: w 1916 roku, jeszcze w czasach monarchii habsburskiej, przemianowano go na Sady arcyksięcia Karola Franciszka Józefa. Dopiero po powstaniu Czechosłowacji, w okresie pierwszej republiki, park zyskał obecną nazwę — w związku z planami wzniesienia w nim pomnika Tomáša Garrigue Masaryka. Kamień węgielny pod monument położono w 1923 roku, a sam pomnik dłuta prof. Otakara Španiela odsłonięto w 1928 roku. W 1926 roku teren parku posłużył także jako część terenów wystawowych Wystawy Gospodarczej i Przemysłowej Północno-Wschodnich Czech.

Co spotkało pomnik Masaryka?

Historia monumentu jest burzliwa i odzwierciedla losy całego kraju w XX wieku. Pomnik niszczono dwukrotnie: najpierw w 1940 roku, w czasie okupacji, przez nazistów, a następnie w 1953 roku przez władze komunistyczne. Miejsce, w którym pierwotnie stał, dziś zajmuje duży głaz. Nowy pomnik T.G. Masaryka stanął na skraju parku, przy Szkole Podstawowej Masaryka, i został oficjalnie odsłonięty 28 października 2003 roku — w rocznicę powstania Czechosłowacji. To właśnie ten monument mijają dziś spacerowicze wchodzący do parku od strony miasta.

Jakie inne pamiątki i rzeźby znajdują się w parku?

Oprócz pomnika Masaryka w Masarykovych sadach stoi rzeźba Pastuszek (Pastýř) autorstwa miejscowego rzeźbiarza Václava Antonína Wagnera. Dzieło to od 1964 roku jest chronione jako zabytek kultury, co potwierdza jego wartość artystyczną i historyczną dla regionu. Cały park wchodzi w skład miejskiej strefy zabytkowej Jaroměřa, obejmującej także pobliskie centrum miasta.

Jak zmieniał się teren parku na przestrzeni lat?

W 1945 roku obszar parku powiększono, włączając do niego dawny ogród Petrova zahrada, znajdujący się przy Velké Obci. Dzięki temu współczesne Masarykovy sady zajmują większy teren niż pierwotny park założony w XIX wieku.

Co dziś oferuje park odwiedzającym?

Masarykovy sady pełnią dziś przede wszystkim funkcję rekreacyjną. Wzdłuż alejek rozstawiono ławki zachęcające do odpoczynku, a rodziny z dziećmi mogą skorzystać z ogrodzonego, drewnianego placu zabaw położonego w części parku bliżej rzeki. W parku stoi też altana, chętnie wykorzystywana jako miejsce chwilowego wytchnienia podczas spaceru. Położenie na wyspie między ramionami Łaby sprawia, że spacer po parku łączy się naturalnie z widokiem na wodę — to popularny punkt na trasie krótkich wycieczek po Jaroměři, często łączony ze zwiedzaniem pobliskiego Komenského mostu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajdują się Masarykovy sady? Park leży w Jaroměři, na prawym brzegu Łaby, w lokalności Na Ostrově, w sąsiedztwie Komenského mostu.

Kiedy założono park? Park powstał w 1886 roku, przy okazji budowy sąsiedniej szkoły, później nazwanej imieniem Masaryka.

Dlaczego pomnik Masaryka stoi na skraju parku, a nie w jego oryginalnym miejscu? Pierwotny pomnik z 1928 roku zniszczono dwukrotnie — w 1940 roku przez nazistów i w 1953 roku przez władze komunistyczne. Nowy monument odsłonięto dopiero w 2003 roku, w innym miejscu parku, przy Szkole Podstawowej Masaryka.

Jakie zabytkowe rzeźby można zobaczyć w parku? Najbardziej znana jest rzeźba Pastuszek (Pastýř) Václava Antonína Wagnera, chroniona jako zabytek kultury od 1964 roku.

Czy w parku jest coś dla dzieci? Tak, w części parku bliżej rzeki znajduje się ogrodzony, drewniany plac zabaw.

Czy park jest częścią zabytkowego centrum Jaroměřa? Tak, Masarykovy sady wchodzą w skład miejskiej strefy zabytkowej miasta.