Mas Bellatriu

Mas Bellatriu to katalońska masia — tradycyjny wiejski dom gospodarski — położona w Argentonie, w regionie Maresme, w prowincji Barcelona w Katalonii. Obiekt bywa też nazywany Can Bellatriu, co jest typową dla katalońskich zagród podwójną formą nazewnictwa: „mas" to formalne określenie budowli, a „can" (skrót od „casa de") funkcjonuje w mowie potocznej i na starych mapach.

Co to za budowla?

Mas Bellatriu należy do typologii określanej lokalnie jako grupa I — oznacza to zagrodę złożoną z kilku połączonych ze sobą korpusów budowlanych, każdy z osobną, zróżnicowaną linią dachu. Taki układ powstawał zwykle etapowo, w miarę rozwoju gospodarstwa i potrzeb kolejnych pokoleń rodziny właścicieli, dlatego wiejskie domy tego typu rzadko mają jednorodną, symetryczną formę architektoniczną.

Jak stara jest ta masia?

Katalog dziedzictwa kulturowego datuje obecną konstrukcję na XVIII wiek, na podstawie typologii zachowanych elementów budowlanych. Co ciekawe, w dokumentacji dotyczącej tej posiadłości wspomina się o zapisach sięgających roku 1220 — to znak, że sam teren i związana z nim tradycja własnościowa są znacznie starsze niż istniejący dziś budynek. Wiele katalońskich masii ma podobną historię: kolejne pokolenia przebudowywały i rozszerzały pierwotne, dużo starsze siedziby.

Gdzie leży Mas Bellatriu?

Zagroda znajduje się w Veïnat de la Pujada, jednej z rozproszonych osad wiejskich wchodzących w skład gminy Argentona, w pobliżu potoku znanego jako Torrent de Can Bellatriu. Argentona leży w regionie Maresme, kilkanaście kilometrów od wybrzeża Morza Śródziemnego i niedaleko Barcelony, co czyni ją wygodnym punktem dla osób zwiedzających wnętrze regionu z bazą nad morzem.

Czy w okolicy odkryto coś więcej niż samą masię?

Tak — teren związany z Can Bellatriu ma również znaczenie archeologiczne. Właściciele posiadłości podczas prac polowych natrafiali na materiały mogące świadczyć o istnieniu w tym miejscu rzymskiego osadnictwa wiejskiego, a fragmenty pochodzące z epoki rzymskiej odnotowano także wmurowane w ściany istniejących budynków. Tego typu odkrycia — materiał budowlany „wtórnie" wykorzystany przy kolejnych przebudowach — są w Maresme spotykane niejednokrotnie, ponieważ region był intensywnie zamieszkany już w czasach rzymskich.

Czym jest Can Bellatriu dzisiaj?

Obecnie posiadłość ma charakter prywatny i mieszkalny, a jej stan zachowania oceniany jest jako dobry. Pod tym samym szyldem — Can Bellatriu — działa też punkt sprzedaży owoców i warzyw przy Carrer Gran 50 w Argentonie, co wskazuje na ciągłość gospodarczą tego miejsca: teren wciąż wykorzystywany rolniczo, choć w innej formie niż w czasach, gdy masia była centrum samodzielnego gospodarstwa.

Najczęstsze pytania

Czy Mas Bellatriu i Can Bellatriu to ta sama posiadłość? Tak. Obie nazwy odnoszą się do tej samej zagrody w Argentonie — różnica jest czysto językowa i wynika z katalońskiej konwencji nazywania wiejskich domów.

Czy obiekt jest wpisany do rejestru zabytków? Mas Bellatriu figuruje w katalogu dziedzictwa kulturowego (numer katalogowy 08009-293, zgłoszenie z 2002 roku), jednak w rejestrze nie odnotowano dla niej formalnej, wyższej kategorii ochrony prawnej.

Czy można zwiedzić masię od wewnątrz? Nie — to prywatna posiadłość mieszkalna, niedostępna do zwiedzania. Dostępny publicznie jest jedynie prowadzony pod tą samą nazwą punkt sprzedaży owoców i warzyw w centrum Argentony.

Jak dojechać do Argentony? Argentona leży w regionie Maresme, w prowincji Barcelona, w niewielkiej odległości od wybrzeża i od samej Barcelony, co ułatwia dojazd zarówno samochodem, jak i lokalną komunikacją regionalną.