Maria column in Vysoké Mýto

Sloup Panny Marie (mariánský sloup) to barokowa kolumna wotywna stojąca w samym sercu Vysokého Mýta, na głównym rynku miasta. Ponad czternastometrowy piaskowcowy pomnik, otoczony zielenią placu, od ponad trzech stuleci przypomina mieszkańcom o dramatycznym roku 1714 – czasie wojny i zarazy, które miasto zdołało przetrwać.

Gdzie stoi kolumna?

Sloup wznosi się w centralnej części náměstí Přemysla Otakara II – głównego placu Vysokého Mýta, noszącego imię średniowiecznego króla czeskiego. Kolumna zajmuje eksponowane miejsce pośród zieleni rosnących na placu drzew, dzięki czemu jest widoczna niemal z każdego punktu rynku i stanowi naturalny punkt orientacyjny dla odwiedzających historyczne centrum miasta.

Dlaczego postawiono tę kolumnę?

Kolumnę wzniesiono w 1714 roku z dwóch powodów, które w epoce baroku często się przenikały. Po pierwsze, miała upamiętniać pokój zawarty w Rastatt w 1714 roku, kończący wieloletni konflikt zbrojny w Europie. Po drugie – i to motyw równie istotny dla mieszczan Vysokého Mýta – była wyrazem wdzięczności składanej Matce Boskiej za to, że miasto ominęła epidemia dżumy, która w latach 1714–1715 pustoszyła inne części kraju. Stawianie takich kolumn wotywnych po ustąpieniu zarazy było w tamtym czasie powszechną praktyką w miastach środkowej Europy – mieszkańcy w ten sposób publicznie dziękowali za ocalenie.

Jak wygląda kolumna?

Pomnik ma formę smukłego słupa wykonanego z piaskowca, zwieńczonego kapitelem w porządku korynckim. Na samym szczycie stoi rzeźba Niepokalanej Panny Marii, której głowę otacza aureola. Ta umieszczona najwyżej figura jest głównym motywem całej kompozycji i tym, co przyciąga wzrok już z daleka – to właśnie jej dziękowano za ocalenie miasta od moru.

Kogo przedstawiają rzeźby przy podstawie?

U podnóża kolumny, w jej narożnikach, ustawiono cztery dodatkowe figury świętych: świętego Józefa, świętego Jana Nepomucena, świętego Wawrzyńca oraz świętego Floriana. Każdy z nich należał w tamtej epoce do grona świętych szczególnie czczonych w Czechach i na Morawach – Jan Nepomucen jako patron mostów i ochrony przed powodzią, Florian jako patron strażaków i opiekun przed pożarem, Wawrzyniec również wiązany z ochroną przed ogniem, a Józef jako patron rodzin i dobrej śmierci. Zestawienie tych postaci u stóp kolumny tworzy pełny, typowy dla baroku program ochrony miasta przed najczęstszymi wówczas zagrożeniami – wojną, zarazą, pożarem i powodzią.

Dlaczego warto ją zobaczyć?

Sloup mariánský jest jednym z tych elementów historycznego centrum Vysokého Mýta, które łatwo pominąć w pośpiechu, a które w rzeczywistości opowiadają najwięcej o dawnych lękach i nadziejach mieszkańców miasta. Stojąc niemal trzysta lat na tym samym miejscu, kolumna przetrwała jako świadectwo epoki, w której publiczna pobożność i pamięć o przetrwanych nieszczęściach szły w parze z ozdabianiem przestrzeni miejskiej.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała kolumna Panny Marii w Vysokém Mýtě? Kolumnę wzniesiono w 1714 roku.

Jaka jest wysokość kolumny? Pomnik mierzy ponad 14 metrów wysokości.

Z jakiego materiału wykonano kolumnę? Kolumna jest wykonana z piaskowca.

Dlaczego postawiono tę kolumnę? Jako upamiętnienie pokoju zawartego w Rastatt w 1714 roku oraz jako podziękowanie Matce Boskiej za ocalenie miasta od epidemii dżumy z lat 1714–1715.

Kogo przedstawiają rzeźby na kolumnie? Na szczycie stoi Niepokalana Panna Maria, a u podstawy figury świętego Józefa, świętego Jana Nepomucena, świętego Wawrzyńca i świętego Floriana.

Gdzie dokładnie stoi kolumna? Na głównym rynku miasta, náměstí Přemysla Otakara II, w otoczeniu zieleni.