Lyse Abbey

Opactwo Lyse (norw. Lyse kloster, także Lyse Mariakloster, czyli klasztor Najświętszej Marii Panny w Lyse) to ruiny średniowiecznego klasztoru cystersów w zachodniej Norwegii. Leży w gminie Bjørnafjorden w regionie Vestland, w okolicy Søvik, u południowego podnóża góry Lyshornet. To jedno z nielicznych miejsc w kraju, gdzie można zobaczyć pozostałości zakonnej wspólnoty z czasów katolickiej Norwegii.

Skąd nazwa Lyse?

Nazwa pochodzi od pobliskiego Lysefjorden, nad którym stał klasztor. Warto uważać, by nie pomylić tego miejsca z fiordem o tej samej nazwie na południu kraju, znanym ze Skały Kaznodziei. To zupełnie inna lokalizacja, w okolicy Bergen.

Jak powstał klasztor?

Opactwo założono w 1146 roku. Fundatorem był Sigurd, biskup Bergen, który przekazał na ten cel grunty należące do jego własnego gospodarstwa. Powstało w czasie, gdy chrystianizacja Norwegii dobiegała końca, a Kościół budował stałą sieć instytucji. Pierwsi mnisi przybyli z opactwa Fountains w angielskim Yorkshire, co pokazuje, jak silne były wówczas kościelne związki między Norwegią a Wyspami Brytyjskimi.

Lyse z czasem samo stało się ośrodkiem, z którego rozchodziło się życie zakonne. W 1207 roku mnisi z Lyse założyli opactwo Tautra w Trøndelag, uznawane za jego filię.

Koniec klasztoru

W 1536 roku, gdy Christian III, król Danii i Norwegii, wprowadził luteranizm jako religię państwową, klasztor skasowano. Budynki przestały pełnić dawną funkcję i z czasem popadły w ruinę. Dziś pozostały po nich fragmenty murów, a teren jest ogrodzony.

Co zobaczysz na miejscu?

Ruiny stoją pod gołym niebem. Teren jest ogrodzony, a tabliczki informacyjne pokazują, gdzie dawniej znajdowały się poszczególne pomieszczenia klasztoru. Dzięki temu łatwiej wyobrazić sobie rozkład dawnego założenia. Wizyta nie jest długa, ale dobrze łączy się ze spacerem po okolicy u stóp Lyshornet.

Dla kogo to miejsce?

• dla osób zainteresowanych historią Kościoła i zakonów w Skandynawii,
• dla podróżujących po okolicach Bergen, którzy szukają czegoś poza fiordami,
• dla fotografów lubiących ruiny w naturalnym otoczeniu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie leży opactwo Lyse? W gminie Bjørnafjorden w regionie Vestland, w południowo-zachodniej Norwegii, u południowego podnóża góry Lyshornet. Współrzędne to około 60,228° N, 5,406° E.

Czy to czynny klasztor? Nie. To ruiny. Klasztor zlikwidowano w 1536 roku podczas reformacji.

Kto założył opactwo? Biskup Bergen Sigurd w 1146 roku, na własnej ziemi. Pierwsi mnisi przybyli z Fountains w Anglii.

Czy Lyse Abbey ma coś wspólnego z Lysefjorden i Preikestolen? Nazwa pochodzi od Lysefjorden, lecz opisywane ruiny leżą w okolicy Bergen, a nie w pobliżu Skały Kaznodziei.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Ruiny są niewielkie, więc zwykle wystarczy krótka wizyta, najlepiej w ramach dłuższej wycieczki po okolicy.