Lumbe's garden

Lumbeho zahrada to część rozległego kompleksu ogrodów przy Zamku Praskim, rozciągająca się na zboczu Hradczan w kierunku Nowego Świata i Ogrodów Chotka. W przeciwieństwie do sąsiedniego Ogrodu Królewskiego czy Ogrodów Południowych, przez większość swojej historii pozostawała miejscem zamkniętym dla zwiedzających - i po części jest nim do dziś.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa pochodzi od Karla Lumbego, praskiego chirurga, który w 1852 roku kupił tutejsze grunty. Rodzina Lumbe władała nimi przez kolejne dekady, aż w 1925 roku Kancelaria Prezydenta Republiki odkupiła posiadłość od spadkobierców. Od tego czasu teren związany jest bezpośrednio z urzędem głowy państwa.

Co znajduje się w ogrodzie?

Na terenie dawnej posiadłości Lumbego stoi Willa Lumbego (Lumbeho vila) - prywatna rezydencja prezydenta Czech, wykorzystywana także do celów protokolarnych. Z tego powodu część terenu wokół willi pozostaje niedostępna dla turystów.

Górna część ogrodu, znana jako Horní Lumbeho zahrada, ma inną historię. Za czasów komunizmu funkcjonowały tu ogródki działkowe, użytkowane przez pracowników ministerstwa spraw wewnętrznych i ministerstwa obrony. Po latach zamknięcia teren uporządkowano - dziś to rozległa łąka obsadzona drzewami, a fragment górnej części został ponownie otwarty dla spacerowiczów po dekadach niedostępności.

Ogrody przy Zamku Praskim pełnią też funkcję produkcyjną - to baza dla zamkowych ogrodników, którzy uprawiają rośliny ozdobne wykorzystywane do dekoracji Hradu podczas wizyt państwowych i oficjalnych kolacji. Na terenie kompleksu znajduje się również pasieka Masaryka, zbudowana na zlecenie prezydenta Tomasza Masaryka według projektu architekta Josipa Plečnika - inspiracją był ludowy ul, który prezydent zobaczył podczas wakacji na Słowacji. Miód z pasieki do dziś wykorzystywany jest przy okazjach protokolarnych.

Jakie znaleziska archeologiczne odkryto na tym terenie?

Lumbeho zahrada to jedno z ważniejszych stanowisk archeologicznych związanych z początkami państwa czeskiego. Podczas prac wykopaliskowych odsłonięto cmentarzysko liczące 141 grobów, datowane od końca IX do pierwszej ćwierci XI wieku. Badacze interpretują je jako miejsce pochówku elity związanej ze środowiskiem książęcym wczesnego państwa czeskiego - w grobach odnaleziono m.in. srebrną biżuterię, która była później analizowana pod kątem składu, techniki wykonania i stanu zachowania.

Czy można zwiedzać Lumbeho zahradę?

Dostępność jest ograniczona i nierównomierna. Część terenu wokół Willi Lumbego, jako rezydencja prezydencka, pozostaje zamknięta dla zwiedzających. Górna część ogrodu bywa natomiast otwierana dla spacerowiczów - po raz pierwszy od dekad udostępniono ją publiczności na początku lat 2010., przy okazji prac porządkowych obejmujących także sąsiednie Ogrody Chotka. Przed planowaną wizytą warto sprawdzić aktualne informacje o dostępności, ponieważ ze względu na funkcję rezydencjalną i protokolarną teren bywa czasowo zamykany.

Najczęstsze pytania

Czy Lumbeho zahrada jest częścią Zamku Praskiego? Tak, ogród graniczy bezpośrednio z terenem Hradu i historycznie stanowi element jego zaplecza ogrodowego, choć formalnie wywodzi się z prywatnej posiadłości rodziny Lumbe.

Kim był Karel Lumbe? Praski chirurg, który w połowie XIX wieku (1852) nabył grunty na zboczu Hradczan - stąd nazwa ogrodu.

Czy w ogrodzie można zobaczyć willę prezydencką? Willa Lumbego widoczna jest z pewnych punktów w okolicy, ale jako rezydencja głowy państwa nie jest udostępniona do zwiedzania od środka.

Dlaczego to miejsce jest ważne archeologicznie? Ze względu na wczesnośredniowieczne cmentarzysko liczące 141 grobów, uznawane za pochówki elity związanej z początkami państwa czeskiego.