Los Almendros concentration camp

Campo de los Almendros to miejsce jednego z najtragiczniejszych epizodów końca wojny domowej w Hiszpanii, położone w Alicante, kilka kilometrów od centrum miasta. W tym miejscu w marcu 1939 roku frankiści utworzyli prowizoryczny obóz koncentracyjny, w którym uwięziono tysiące republikanów czekających w porcie Alicante na ewakuację, która w większości nigdy nie nadeszła.

Gdzie leżał obóz i dlaczego tam?

Obóz znajdował się w rejonie znanym jako La Goteta, przy drodze prowadzącej w stronę Vistahermosa i dawnej szosy do Walencji (dziś okolice Avenida de Denia), około trzech kilometrów od śródmieścia Alicante. Nazwa "Los Almendros" nigdy nie była oficjalna — przyjęła się, bo na tym terenie rosło kilka drzew migdałowych. Teren otoczono drutem kolczastym; ogrodzenie przygotowały włoskie jednostki dywizji Littorio wspierające wojska Franco.

Kim byli internowani?

Do obozu trafiali głównie żołnierze republikańscy oraz uchodźcy cywilni, którzy w ostatnich dniach wojny zgromadzili się w porcie Alicante, licząc na statki, które miały ich zabrać na wygnanie. Gdy front się zawalił po zamachu Casado i klęsce Republiki, większość jednostek ewakuacyjnych nie przybyła — z wyjątkiem nielicznych, jak brytyjski statek Stanbrook. Tysiące ludzi, które nie zdołały się ewakuować, trafiły do rąk wojsk frankistowskich i zostały skierowane właśnie do tego prowizorycznego obozu.

Jak długo istniał obóz?

Campo de los Almendros miał charakter tymczasowy. Większość internowanych opuściła teren już 4 kwietnia 1939 roku, a sam obóz został ostatecznie zlikwidowany 6 kwietnia tego samego roku — zaledwie kilka dni po utworzeniu. Przetrzymywanych przenoszono następnie do innych, bardziej stałych miejsc odosobnienia: obozu w Albaterze, na arenę corridy w Alicante, do zamku Santa Bárbara, do Zakładu Poprawczego dla Dorosłych oraz do więzienia prowincjonalnego. Wielu z internowanych zostało później skazanych na śmierć przez trybunały frankistowskie i straconych w kolejnych latach.

Co warto wiedzieć, odwiedzając to miejsce dzisiaj?

Dziś po samym obozie nie zostały fizyczne relikty — teren wchłonęła rozbudowa miasta. W okolicy powstał jednak pomnik poświęcony pamięci internowanych, przypominający o wydarzeniach z wiosny 1939 roku. Miejsce to jest ważnym punktem na mapie pamięci historycznej związanej z wojną domową i represjami frankistowskimi w regionie Alicante, często odwiedzanym w ramach szlaków pamięci historycznej.

Najczęstsze pytania

Czym był Campo de los Almendros? Był to prowizoryczny obóz koncentracyjny utworzony przez wojska frankistowskie w marcu 1939 roku w Alicante, przeznaczony do przetrzymywania republikańskich żołnierzy i uchodźców schwytanych w porcie miasta.

Skąd pochodzi nazwa "Los Almendros"? Nazwa nie była oficjalna — powstała spontanicznie, ponieważ na terenie obozu rosły drzewa migdałowe (hiszp. almendros).

Jak długo funkcjonował obóz? Bardzo krótko — od utworzenia w marcu do ostatecznej likwidacji 6 kwietnia 1939 roku, przy czym większość internowanych przeniesiono już 4 kwietnia.

Dokąd trafiali internowani po opuszczeniu obozu? Do obozu w Albaterze, na arenę corridy w Alicante, do zamku Santa Bárbara, Zakładu Poprawczego dla Dorosłych oraz więzienia prowincjonalnego, gdzie wielu czekał wyrok śmierci lub długoletnie więzienie.