Lom Rasová

Lom Rasová to niewielki, ale niezwykle różnorodny przyrodniczo rezerwat w Białych Karpatach, ukryty w lasach na południowy wschód od wsi Komňa. Zajmuje powierzchnię 4,43 hektara i został objęty ochroną w 1991 roku jako pamiątka po dawnej działalności wydobywczej, która z czasem przerodziła się w cenne siedlisko dla płazów i rzadkich roślin.

Co kryje dawny kamieniołom?

Miejsce leży na wysokości 540–550 m n.p.m., w paśmie Lopenické hornatiny, będącym częścią Białych Karpat. W pierwszej połowie XX wieku wydobywano tu piaskowiec, który odsłonił charakterystyczne warstwy fliszowe zaliczane do jednostki białokarpackiej. Po zaprzestaniu eksploatacji wyrobisko, sięgające 8–15 metrów poniżej otaczającego terenu, częściowo wypełniło się wodą, tworząc czyste, momentami nawet czterometrowe głębokie oczka wodne.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Zatopiony kamieniołom stał się schronieniem dla płazów – najczęściej spotkać tu można traszkę zwyczajną, rzadziej także traszkę górską czy żaby zwinki. Obszar leży w I strefie Chronionego Obszaru Krajobrazowego Białe Karpaty, co podkreśla jego wysoką wartość przyrodniczą. Naukowcy naliczyli tu aż 199 gatunków roślin, w tym rzadkie i zagrożone storczyki – kukułkę gęstokwiatową oraz kruszczyka błotnego. Bogata jest też fauna bezkręgowców: zidentyfikowano 37 gatunków biegaczowatych, 31 gatunków chrząszczy wodnych oraz 19 gatunków ważek, co czyni z Rasovej jeden z ciekawszych punktów obserwacji owadów w regionie.

Jak wygląda otoczenie?

Kamieniołom znajduje się około 2,5 km na południowy wschód od centrum Komni, niedaleko dawnego przystanku autobusowego Komňa, Nový Dvůr, przy skrzyżowaniu obok znanej gospody Rasová. Sąsiedztwo lasów i spokojna, mało uczęszczana okolica sprawiają, że miejsce to bywa odkrywane głównie przez miłośników przyrody, geologów-amatorów i turystów pieszych szukających spokoju z dala od głównych szlaków.

Czy warto tu zajrzeć z dziećmi lub na dłuższy spacer?

Rezerwat nie jest duży, więc zwiedzanie samego wyrobiska zajmuje niewiele czasu, ale doskonale nadaje się jako przystanek w trakcie dłuższej wędrówki po Białych Karpatach. Warto zachować ostrożność przy brzegach zbiorników wodnych – skarpy dawnego kamieniołomu bywają strome. Ze względu na status przyrodniczy zaleca się poruszanie się wyłącznie po wyznaczonych ścieżkach i niewchodzenie do wody, by nie zakłócać naturalnych siedlisk płazów.

Co zagraża temu miejscu?

Mimo ochrony prawnej ekosystem Lomu Rasová nie jest wolny od problemów. Jednym z większych wyzwań pozostaje niekontrolowane wpuszczanie ryb do zbiornika przez osoby postronne – ryby żerują na larwach płazów, co w ostatnich latach przyczyniło się do spadku liczebności traszek i innych gatunków zależnych od tego siedliska.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Lom Rasová? Około 2,5 km na południowy wschód od wsi Komňa, w Białych Karpatach, na wysokości 540–550 m n.p.m.

Czy można się tu kąpać? Nie – to obszar chroniony, którego celem jest ochrona populacji płazów i roślin, a nie rekreacja wodna.

Jaką formę ochrony ma to miejsce? Jest to przírodní památka (pomnik przyrody) o powierzchni 4,43 ha, ustanowiony w 1991 roku, leżący w I strefie CHKO Białe Karpaty.

Co najciekawszego można tu zobaczyć? Zatopiony dawny kamieniołom piaskowca z czystą wodą, populacje traszek, rzadkie storczyki oraz bogatą faunę ważek i chrząszczy wodnych.