Loch a' Chadha-chàrnaich

Loch a' Chadha-chàrnaich to niewielkie jezioro na wschodnim wybrzeżu wyspy Raasay, w regionie Highland w Szkocji. Leży w pobliżu opuszczonej osady Hallaig, na wzgórzach nad cieśniną Inner Sound, a współrzędne wskazują ok. 57,38° N i 6,02° W. To miejsce nie dla tych, którzy szukają atrakcji z kasą biletową: jest tu cisza, wrzosowisko i ślady dawnego życia na wyspie.

Co oznacza nazwa i gdzie dokładnie leży jezioro?

Gaelicka nazwa tłumaczona jest w XIX-wiecznych księgach nazw Ordnance Survey jako „jezioro przełęczy kopców kamiennych". Księgi z lat 70. XIX wieku umieszczają je na południowy wschód od wzgórza Dùn Ceann i niedaleko na północny wschód od Hallaig. Z jeziora wypływa strumień Allt Loch a' Chadha-chàrnaich, który biegnie na północ i wpada do cieśniny Inner Sound.

Co zobaczysz w okolicy?

Okolica jest ciekawsza dla miłośników archeologii niż dla fotografów jezior. Rejestry zabytków (Highland Historic Environment Record i Canmore) opisują tu kilka stanowisk:

• dwa duże obiekty o kamienno-darniowych wałach na zachodnim brzegu jeziora, otoczone pozostałościami dawnych pól uprawnych (tzw. rig and furrow), do tego możliwy prehistoryczny krąg po chacie;
• pięć dobrze zachowanych szałasów pasterskich z darni i kamienia, położonych w płytkim siodle na północnym końcu grzbietu na wschód od jeziora; w takich budynkach w lecie mieszkali ludzie wypasający bydło;
• ruiny domu i obórki na podmokłym terenie u podnóża klifów, przeciętym małym potokiem;
• dwie kamienne konstrukcje po zachodniej stronie strumienia, w jednej z nich później urządzono zagrodę do wiosennego wykotu owiec.

Dane te pochodzą głównie z badań terenowych z 1991 roku. Całość pokazuje, że górne partie wyspy były dawniej zagospodarowane, zanim ludność wysiedlono lub wyjechała.

Jak dotrzeć?

Na Raasay płynie się promem z Sconser na wyspie Skye; przeprawa trwa około 25 minut. Dalej droga prowadzi wschodnim wybrzeżem do rejonu Hallaig, skąd wiedzie szlak spacerowy przez dawną osadę. Jezioro leży wyżej na zboczu i nie ma do niego utwardzonej drogi, więc potrzebne są buty trekkingowe, mapa Ordnance Survey i gotowość do marszu po nierównym, miejscami podmokłym terenie.

Kiedy przyjechać?

Najlepszy czas to późna wiosna i lato, gdy dni są długie, a teren w miarę suchy. Zimą zbocza są śliskie, a światło szybko znika. Na Hebrydach pogoda zmienia się w ciągu godziny, więc zabierz warstwę przeciwdeszczową i ochronę przed meszkami, które latem bywają uciążliwe.

Co jeszcze zobaczyć w pobliżu?

Hallaig jest znane z wierszy Sorleya MacLeana, jednego z najważniejszych poetów gaelickich XX wieku, a także z lasu brzozowego na zboczu. Warto połączyć wycieczkę do jeziora z całodziennym spacerem po wschodniej stronie wyspy, z widokami na górskie wybrzeże Skye i kontynent.

Najczęstsze pytania

Na której wyspie leży Loch a' Chadha-chàrnaich? Na Raasay, w regionie Highland, na wschodnim wybrzeżu, niedaleko Hallaig.

Czy przy jeziorze są obiekty historyczne? Tak. W rejestrach wymieniane są kamienno-darniowe zagrody, pola uprawne, szałasy pasterskie oraz ruiny domu i obórki.

Czy dojdę tam bez przewodnika? Tak, jeśli masz mapę i doświadczenie w poruszaniu się po bezdrożach. Dojście nie ma oznakowanej ścieżki do samego jeziora.

Co znaczy nazwa? Według Ordnance Survey: „jezioro przełęczy kopców kamiennych".