Lednice-Valtice Cultural Landscape

Lednice-Valtice Cultural Landscape to rozległy krajobraz kulturowy na południu Moraw, tuż przy granicy z Austrią, wpisany na listę UNESCO jako dzieło wspólne natury i sztuki ogrodowej. Na obszarze przekraczającym 280 km² splatają się stawy, aleje starych drzew, pola i lasy z zamkami oraz drobną architekturą parkową, które przez ponad dwa stulecia wznosili książęta Liechtensteinów. To jeden z największych zaprojektowanych krajobrazów na świecie, a zarazem miejsce, w którym architektura i przyroda nie konkurują ze sobą, lecz tworzą jedną kompozycję.

Gdzie leży ten krajobraz i co obejmuje?

Obszar rozciąga się w Kraju Południowomorawskim, między miastami Lednice i Valtice, i sięga po wiejskie tereny gminy Břeclav oraz miejscowość Hlohovec. Krajowy krajobraz jest płaski, poprzecinany ramionami rzeki Dyje i licznymi stawami, co ułatwiło projektantom XVIII i XIX wieku swobodne kształtowanie alej, polan i punktów widokowych. Całość zajmuje niemal 283 km², co czyni ją jednym z rozleglejszych obszarów tego typu w Europie.

Dlaczego to dzieło Liechtensteinów?

Od XVII do XX wieku rodzina książęca Liechtensteinów, właściciele tych ziem, przekształcała swoje posiadłości w krajobraz służący reprezentacji i wypoczynkowi. Zamiast pojedynczej rezydencji z ogrodem powstała sieć zamków, pałacyków myśliwskich, kolumnad i sztucznych ruin rozsianych po całym terenie – tak, by każda przejażdżka konna czy powozem odkrywała nowy widok. W realizacji tej wizji uczestniczył między innymi Johann Bernhard Fischer von Erlach, jeden z czołowych architektów barokowych swojej epoki, którego wpływ widać w monumentalnych, symetrycznych elementach kompozycji.

Jak różnią się zamki w Lednicach i Valticach?

Zamek w Valticach reprezentuje wcześniejszą, barokowo-klasycystyczną fazę rozwoju rezydencji rodowej i długo pełnił funkcję głównej siedziby książąt. Zamek w Lednicach zyskał obecny, neogotycki charakter w XIX wieku, gdy modny wówczas historyzm zastąpił wcześniejsze formy – jego wieże i ażurowe detale nawiązują do angielskiej architektury romantycznej. Oba obiekty łączy rozległy park, w którym natrafić można na minaret, kolumnadę na wzgórzu, sztuczne grota czy pawilony myśliwskie – budowle niepełniące funkcji mieszkalnej, a jedynie wzbogacające krajobrazową scenografię.

Na czym polega angielski styl tego parku?

W przeciwieństwie do regularnych, geometrycznych ogrodów francuskich, park Lednicko-Valticki zaprojektowano zgodnie z angielską modą krajobrazową – z łagodnie meandrującymi alejami, grupami drzew ustawionymi tak, by wyglądały naturalnie, oraz stawami odzwierciedlającymi niebo i pobliskie budowle. Ta swoboda kompozycji, połączona z rozmieszczonymi punktami architektonicznymi, miała dawać zwiedzającemu wrażenie odkrywania krajobrazu, a nie przechadzki po zaplanowanym ogrodzie.

Od kiedy krajobraz ma status UNESCO?

Obszar trafił na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1996 roku, uznany za wybitny przykład zaprojektowanego krajobrazu kulturowego, w którym architektura, ogrodnictwo i naturalne ukształtowanie terenu tworzą spójną całość na wyjątkowo dużej powierzchni.

Najczęstsze pytania

Ile trwa zwiedzanie Lednicko-Valtickiego Krajobrazu? Sam obszar jest zbyt duży, by obejść go w całości – większość odwiedzających skupia się na jednym lub dwóch zamkach oraz najbliższych fragmentach parku, co zajmuje jeden dzień.

Czy między Lednicami a Valticami można się przemieszczać rowerem? Tak, przez park i otaczające tereny przebiega sieć ścieżek rowerowych łączących obie miejscowości oraz mniejsze obiekty architektoniczne.

Czym różni się ten obszar od typowego ogrodu zamkowego? Skalą i charakterem – to nie jeden ogród przy jednej rezydencji, lecz cały zaprojektowany region z wieloma zamkami i budowlami rozsianymi na obszarze kilkuset kilometrów kwadratowych.

Kto był głównym twórcą tego krajobrazu? Za wizję odpowiadała rodzina książęca Liechtensteinów, a przy realizacji poszczególnych budowli pracowali architekci epoki, w tym Johann Bernhard Fischer von Erlach.