Lavoine rolling ball clock

Horloge à billes (zegar kulowy) w Lavoine to jedna z najbardziej niezwykłych atrakcji Owernii — gigantyczny, napędzany wodą mechanizm zegarowy, w którym czas odmierzają drewniane kule, a nie wskazówki.

Gdzie znajduje się zegar w Lavoine?

Lavoine to niewielka wieś w departamencie Allier, w regionie Auvergne-Rhône-Alpes, leżąca w trójkącie wyznaczonym przez Roanne, Thiers i Vichy. Zegar stoi na wiejskim placu, w samym centrum miejscowości, dzięki czemu jest dostępny dla każdego bez konieczności wcześniejszej rezerwacji.

Jak działa zegar kulowy?

Mechanizm ma 4 metry wysokości i 10 metrów szerokości, zajmując ponad 30 m² powierzchni. Konstrukcja jest wykonana w 95% z drewna. Czas odczytuje się w trzech poziomach: na górze przesuwają się kule wskazujące minuty, w środkowym rzędzie — interwały pięciominutowe, a na dole — godziny.

Cały system napędzany jest wodą z pobliskiego potoku, wspieraną przez pompę elektryczną, która zapewnia stały przepływ przez cały dzień niezależnie od poziomu wody w cieku. Zasada działania odtwarza mechanizmy dawnych wodnych pilarni (młynów piłujących drewno), które przed wiekami napędzały lokalny przemysł drzewny regionu.

Z czego zrobione są kule?

W mechanizmie krąży 32 drewniane kule wykonane z assamelą — afrykańskiego drewna twardego, odpornego na warunki atmosferyczne. Każda kula waży około kilograma i ma 20 centymetrów średnicy. Kule wznoszone są przez system wodny na szczyt konstrukcji, skąd opadają kaskadowo, odmierzając kolejne jednostki czasu, aż w końcu trafiają z powrotem do obiegu.

Dlaczego ten zegar jest wyjątkowy?

Na świecie istnieją tylko trzy tego typu zegary kulowo-wodne: w Lavoine, w San Francisco w Stanach Zjednoczonych i w Monachium w Niemczech. Egzemplarz z Lavoine jest największy z nich wszystkich. Konstrukcję zaprojektowano i zbudowano w latach 2000. dzięki pracy studentów szkoły inżynierskiej z Épinal w Wogezach, którzy postawili sobie za cel stworzenie funkcjonalnego, monumentalnego zegara opartego na starej technologii wodnej.

Czy można zobaczyć zegar za darmo?

Tak. Zegar stoi na otwartym placu wiejskim i jest dostępny bezpłatnie przez cały sezon turystyczny — od 1 maja do 31 października, codziennie od 9:00 do 20:00. Nie trzeba kupować biletu ani umawiać się na wizytę — wystarczy przyjechać do Lavoine i podejść do placu w centrum wsi.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

Zegar najlepiej oglądać w ciągu dnia, gdy widoczny jest ruch kul i przepływ wody zasilającej mechanizm. Ze względu na sezonowość działania (maj–październik) warto zaplanować wizytę w tym okresie — poza sezonem mechanizm może być wyłączony lub zabezpieczony na zimę. Lavoine to niewielka wieś, dlatego atrakcję warto połączyć ze zwiedzaniem okolicznych miejscowości Allier, korzystając z bliskości Vichy, Thiers czy Roanne.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp na zegar w Lavoine jest płatny? Nie, zegar można oglądać bezpłatnie, znajduje się na ogólnodostępnym placu wiejskim.

Kiedy zegar jest dostępny do zwiedzania? Od 1 maja do 31 października, codziennie w godzinach 9:00–20:00.

Czym różni się ten zegar od zwykłego zegara wieżowego? Nie ma tu tradycyjnych wskazówek — czas wskazują 32 drewniane kule z assameli, przesuwane przez system napędzany wodą z pobliskiego potoku i pompą elektryczną.

Czy to jedyny taki zegar na świecie? Nie, istnieją jeszcze dwa podobne zegary — w San Francisco i w Monachium, ale zegar w Lavoine jest największym z trzech.