Lanův kopec

Lanův kopec to bazaltowe wzniesienie o wysokości 426 m n.p.m., stanowiące najwyższy punkt Obory Židlov w powiecie Česká Lípa, w północnych Czechach. Wzgórze leży na dawnym terytorium katastralnym zanikłej wsi Svébořice, na obszarze Ralskiej Pahorkatiny (Ralsko Uplands), w regionie, który przez dziesięciolecia był zamkniętym wojskowym poligonem. Dziś jest to część rozległego, wciąż w dużej mierze dzikiego krajobrazu Geoparku Ralsko.

Jak wysoki jest Lanův kopec i z czego zbudowane jest wzgórze?

Szczyt osiąga 426 metrów nad poziomem morza i wyraźnie odcina się od otaczającego terenu — geologicznie zbudowany jest z bazaltu, ciemnej skały wulkanicznej, podczas gdy okoliczny krajobraz Obory Židlov tworzą głównie piaszczyste podłoża i piaskowcowe formacje skalne. Ten kontrast sprawia, że Lanův kopec to typowy dla Ralskiej Pahorkatiny "wulkaniczny inselberg" — samotne, twarde wzniesienie wystające ponad łagodniejszy, piaskowcowy krajobraz, ukształtowane w wyniku trzeciorzędowej działalności wulkanicznej, która naznaczyła cały ten region północnych Czech.

Czym jest Obora Židlov i dlaczego Lanův kopec leży w jej granicach?

Obora Židlov to drugi co do wielkości zwierzyniec (obora) w Czechach, obejmujący około 3795 hektarów lasów na wschód i południowy wschód od Mimoně. Powstał w 2000 roku na terenie dawnego wojskowego poligonu Ralsko, a jego nazwa pochodzi od zaniklej wsi Židlov, która w czasach wojskowego użytkowania służyła jako poligon czołgowy. Dziś w oborze żyją m.in. jelenie szlachetne (docelowo około 700 sztuk), muflony (300 sztuk) oraz od 2011 roku niewielkie stado żubrów (docelowo około 25 zwierząt), a lasy tworzą przede wszystkim bory sosnowe, uzupełnione świerkiem i bukiem.

Jaka jest historia tego terenu?

Okolica Lanového kopca to teren dawnej wsi Svébořice, po raz pierwszy wzmiankowanej w 1325 roku, przez wieki należącej do rodu Vartenberków. Po 1945 roku wysiedlono niemieckojęzycznych mieszkańców, a w 1946 roku wieś została zlikwidowana wskutek utworzenia wojskowego poligonu Ralsko. Od 1968 do 1991 roku obszar zajmowała armia radziecka, po której do dziś pozostały ruiny wojskowych obiektów rozsiane po okolicznych lasach. Obecnie w rejonie dawnych Svébořic mieszka zaledwie kilkanaście osób, głównie na odosobnionym Pavlině Dworze.

Czy da się tam dotrzeć i co warto wiedzieć przed wycieczką?

Teren obory jest dostępny pieszo i rowerem wyłącznie wyznaczonymi trasami, prowadzącymi przez specjalne bramy wjazdowe — swobodne poruszanie się po dawnym poligonie bywa ograniczone ze względu na pozostałości po działalności wojskowej oraz status obszaru jako czynnego zwierzyńca łowieckiego. Warto wiedzieć, że komunikacja publiczna dociera w ten rejon praktycznie tylko raz w roku, przy okazji festiwalu land artu Proměny — poza tym wydarzeniem dotarcie na miejsce wymaga własnego transportu i pieszej wędrówki szlakami obory.

Najczęstsze pytania

Jak wysoki jest Lanův kopec? Wzgórze ma 426 m n.p.m. i jest najwyższym punktem Obory Židlov.

Z jakiej skały zbudowany jest Lanův kopec? Z bazaltu — ciemnej skały wulkanicznej, kontrastującej z piaskowcowym podłożem otaczającej okolicy.

Gdzie dokładnie leży Lanův kopec? Na terenie dawnej wsi Svébořice, w granicach Obory Židlov, w powiecie Česká Lípa, kilka kilometrów na wschód/południowy wschód od Mimoně.

Czy można swobodnie wejść na Lanův kopec? Teren obory dostępny jest tylko wyznaczonymi trasami pieszymi i rowerowymi przez specjalne bramy — to wciąż część dawnego wojskowego poligonu Ralsko.

Jakie zwierzęta można spotkać w okolicy? Jelenie szlachetne, muflony oraz — od 2011 roku — niewielkie stado żubrów, a także sarny, daniele i dziki.