La Torre Vella, Badalona

La Torre Vella to średniowieczna wieża obronna i dawna rezydencja szlachecka w dzielnicy Dalt de la Vila w Badalonie, historycznym starym mieście tej katalońskiej gminy leżącej tuż nad Barcelonę.

Co to za miejsce?

Budynek powstał w XIII wieku jako dom rodziny Santcliment. Wznieść go polecił Pere de Santcliment, notariusz i sekretarz króla Piotra III Wielkiego (Pere el Gran), a przez długi czas była to najważniejsza rezydencja w Badalonie — pozostała nią praktycznie do czasów nowożytnych. Później majątek przeszedł w ręce rodu Pinós, a następnie markizów Barberà. Do zespołu należała także wieża obronna, którą wyburzono w 1967 roku podczas urbanizacji ulicy Carrer del Temple — dziś więc z pierwotnych fortyfikacji nie zostało nic, mimo że nazwa "Torre Vella" (Stara Wieża) wciąż funkcjonuje.

Sama siedziba przetrwała, choć w XIX i XX wieku przeszła gruntowną przebudowę w stylu historyzującym, która nadała fasadzie i wnętrzom bardziej dekoracyjny, "zamkowy" charakter. Obiekt jest wpisany na listę katalońskich dóbr kultury.

Co zobaczysz wewnątrz?

Mimo licznych przebudów budynek zachował fragmenty oryginalnej struktury gotycko-renesansowej. Najcenniejsze są dwa elementy z różnych epok: gotycka sala z XIII wieku, świadcząca o pierwotnym, średniowiecznym charakterze rezydencji, oraz piwnica z XV wieku nakryta ceglanymi sklepieniami kolebkowymi — typowym rozwiązaniem konstrukcyjnym tamtego okresu. To właśnie te dwa pomieszczenia dają najlepsze wyobrażenie o wieku i historii budynku, bo elewacja zewnętrzna w dużej mierze pochodzi z późniejszej, historyzującej przebudowy.

Od 1939 roku w budynku działa szkoła — Col·legi Cultural (znana też jako "Escola la Cultural") — dlatego zwiedzanie wnętrz w praktyce ograniczone jest do okazjonalnych dni otwartych, takich jak festiwal architektury 48H Open House Barcelona, podczas którego budynek bywa udostępniany publiczności.

Jak dotrzeć?

Torre Vella stoi w Dalt de la Vila, czyli starej części Badalony wznoszącej się nad nowszymi, nadmorskimi dzielnicami miasta. Do dzielnicy najłatwiej dojść pieszo z centrum Badalony lub ze stacji kolejowej — spacer pod górkę zajmuje kilkanaście minut i prowadzi przez wąskie, kręte uliczki starego miasta, typowe dla katalońskich osad średniowiecznych. Badalona jest dobrze skomunikowana z Barceloną metrem (linia L1) oraz kolejami Rodalies, co czyni ją łatwym celem na jednodniową wycieczkę.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ budynek na co dzień pełni funkcję szkoły, najlepszym momentem na zobaczenie wnętrz są dni otwarte organizowane w ramach wydarzeń architektonicznych — warto sprawdzić aktualny kalendarz przed wizytą. Samą dzielnicę Dalt de la Vila i okolice wieży można natomiast oglądać z zewnątrz przez cały rok; wiosna i jesień to najwygodniejsze sezony ze względu na łagodniejszą temperaturę podczas wspinaczki po wzgórzu.

Najczęstsze pytania

Czy Torre Vella to wciąż wieża obronna? Nie w sensie fizycznym — oryginalna wieża obronna została zburzona w 1967 roku przy urbanizacji ulicy Carrer del Temple. Nazwa odnosi się dziś do zachowanej rezydencji, która była z nią historycznie związana.

Czy można wejść do wnętrza? Budynek jest siedzibą szkoły (Col·legi Cultural), więc zwiedzanie jest ograniczone. Regularnie otwiera się dla publiczności podczas wydarzeń takich jak 48H Open House Barcelona.

Co najstarsze zachowało się w budynku? Gotycka sala z XIII wieku i piwnica z ceglanymi sklepieniami kolebkowymi z XV wieku — to najstarsze i najbardziej autentyczne elementy pierwotnej rezydencji.

Kto zbudował Torre Vella? Rezydencję wzniósł Pere de Santcliment, notariusz i sekretarz króla Piotra III Wielkiego, a majątek później należał do rodów Pinós i markizów Barberà.