La sardana

Monument de la Sardana to kamienna grupa rzeźbiarska stojąca na wzgórzu Montjuïc w Barcelonie, tuż przed ogrodami Mirador de l'Alcalde.

Co przedstawia pomnik?

Rzeźba ukazuje ośmioro tancerzy z uniesionymi rękami, wykonujących charakterystyczny krok "llargs" — długie, wznoszące się figury tańca sardana, symbolu tożsamości katalońskiej. Kompozycja z wapienia mierzy 2,61 m wysokości i 4,72 m szerokości. Na cokole umieszczono napis "La sardana és la dansa més bella" ("Sardana jest najpiękniejszym tańcem"), który podsumowuje intencję autora — oddanie hołdu tańcowi, a nie konkretnej osobie czy wydarzeniu historycznemu.

Autorem monumentu jest katalański rzeźbiarz Josep Cañas, który stworzył go w 1965 roku wraz ze współpracownikiem Carlesem Amadonem. Uroczyste odsłonięcie odbyło się 19 marca 1966 roku, a wzięło w nim udział ówczesne władze miasta z burmistrzem Josepem Marią de Porcioles na czele.

Jak dotrzeć na miejsce?

Pomnik znajduje się na terenie parku Montjuïc, w bezpośrednim sąsiedztwie punktu widokowego Mirador de l'Alcalde, skąd rozciąga się widok na port i miasto. Najwygodniej dojechać tu funikularem lub kolejką linową (Telefèric de Montjuïc) z okolic Poble Sec, a następnie krótkim odcinkiem pieszym wzdłuż alejek parkowych. Alternatywą jest autobus miejski kursujący po Montjuïc, który zatrzymuje się kilka minut piechotą od placu. Miejsce jest dostępne bez opłat, przez cały rok.

Dlaczego lokalizacja zmieniała się z czasu?

Pierwsze ustawienie pomnika w 1966 roku wiązało się z wejściem do parku rozrywki Montjuïc, działającego od tego roku do 1998. Po zamknięciu wesołego miasteczka rzeźba pozostała na miejscu, zyskując nowy kontekst jako samodzielny punkt widokowy i miejsce pamięci. 25 kwietnia 2009 roku doszło do drugiego, symbolicznego odsłonięcia — odsłonięto wówczas nową tablicę z dedykacją "Barcelona a la colla sardanista Violetes del Bosc", honorującą lokalny zespół tańca sardana.

Co warto wiedzieć o zniszczeniach i renowacji?

W 2020 roku pomnik został poważnie zwandalizowany — ręce wszystkich ośmiu tancerzy zostały odcięte, część elementów zginęła bezpowrotnie. Prace konserwatorskie prowadził rzeźbiarz Abel Vallhonesta, który odrestaurował dwa oryginalne zestawy rąk i ramion oraz odtworzył sześć pozostałych, brakujących. Renowację zakończono w 2022 roku, przywracając monumentowi pierwotny wygląd.

Co zobaczysz podczas wizyty?

Oprócz samej rzeźby warto zatrzymać się na chwilę w otaczającym ją ogrodzie — to jeden z cichszych zakątków Montjuïc, rzadziej odwiedzany niż popularne punkty widokowe czy Stadion Olimpijski. Miejsce dobrze łączy się z trasą prowadzącą do Zamku Montjuïc lub Fundacji Joana Miró, które znajdują się w podobnej odległości pieszej.

Najczęstsze pytania

Kto wykonał pomnik La Sardana? Rzeźbę zaprojektował Josep Cañas w 1965 roku, we współpracy z Carlesem Amadonem. Odsłonięto ją rok później, w marcu 1966 roku.

Co symbolizuje ten pomnik? Monument przedstawia osiem postaci tańczących sardanę w figurze "llargs", z uniesionymi rękami. Sardana jest tradycyjnym tańcem katalońskim, a napis na cokole głosi, że jest "najpiękniejszym tańcem".

Czy wstęp na miejsce jest płatny? Nie, pomnik znajduje się w otwartej przestrzeni parku Montjuïc i jest dostępny bezpłatnie przez cały rok.

Czy pomnik jest w oryginalnym stanie? Nie w pełni — w 2020 roku doszło do poważnego wandalizmu, w wyniku którego uszkodzono ręce wszystkich tancerzy. Renowację, obejmującą odtworzenie brakujących elementów, zakończono w 2022 roku.