La Parajola Battery

La Parajola Battery to dawna bateria artylerii nadbrzeżnej wznosząca się na górze Monte de Galeras, w granicach miasta Cartagena (region Murcia, Hiszpania). Obiekt należy do systemu fortyfikacji chroniących niegdyś strategiczny port wojenny i dziś jest wpisany na hiszpańską listę dóbr kultury.

Gdzie dokładnie stoi bateria?

Fortyfikacja leży w dzielnicy Canteras, na wysokości około 165 metrów nad poziomem morza, skąd rozciąga się szeroki widok na zatokę Cartageny i podejścia do portu. Bateria wchodziła w skład kompleksu wojskowego La Algameca — zespołu instalacji obronnych rozmieszczonych wokół miasta w pierwszej połowie XX wieku. Lokalizacja na wzgórzu nie była przypadkowa: z tego punktu artyleria mogła kontrolować zarówno wejście do portu, jak i okoliczne wody, co czyniło baterię jednym z kluczowych elementów obrony wybrzeża.

Kiedy powstała i w jakim celu?

Baterię zaprojektowano i wzniesiono w 1926 roku, w ramach programu rozbudowy pasa fortyfikacji wokół Cartageny prowadzonego za dyktatury Miguela Primo de Rivery. Miasto od wieków pełniło funkcję głównej bazy hiszpańskiej marynarki wojennej na Morzu Śródziemnym, dlatego władze inwestowały w sieć nowoczesnych jak na tamte czasy baterii artyleryjskich. La Parajola otrzymała cztery działa wyprodukowane przez Sociedad Española de Construcción Naval w zakładach w Reinosie, na licencji brytyjskiego koncernu Vickers-Armstrongs — jednego z czołowych ówczesnych producentów uzbrojenia morskiego.

Czym wyróżnia się architektura obiektu?

Budowle baterii wzniesiono w stylu historyzującym, nawiązującym do estetyki starożytnego Egiptu. Widać to wyraźnie w fasadach magazynów amunicji i schronów zaopatrzeniowych oraz w charakterystycznych pylonach flankujących wejście na teren baterii. Taki egiptyzujący detal architektoniczny był w owym czasie rozpoznawalnym motywem stosowanym przy budowie kilku fortyfikacji w rejonie Cartageny, nadając surowym, wojskowym konstrukcjom nietypowy, monumentalny charakter.

Jaką rolę bateria odegrała podczas wojny domowej?

Największą sławę La Parajola zawdzięcza wydarzeniu z hiszpańskiej wojny domowej. Jeden z pocisków wystrzelonych z tej baterii trafił i doprowadził do zatonięcia okrętu „Castillo de Olite", co stało się jedną z najtragiczniejszych katastrof morskich w historii Hiszpanii. Na pokładzie znajdowało się ponad dwa tysiące osób — zginęło około 1476 z nich, kilkuset odniosło rany, a część załogi i pasażerów trafiła do niewoli. Ten epizod na trwałe zapisał się w historii miasta i sprawia, że bateria bywa dziś wspominana nie tylko jako element fortyfikacji, ale jako miejsce związane z jedną z najboleśniejszych chwil regionu.

Czy bateria działa dziś i można ją zwiedzać?

Bateria utraciła funkcję bojową w 1994 roku, kiedy w ramach Planu NORTE dokonano jej rozbrojenia. Mimo że w 1997 roku obiekt formalnie uznano za dobro kultury o szczególnym znaczeniu, teren wciąż należy do hiszpańskiego Ministerstwa Obrony i znajduje się w strefie wojskowej — dostęp dla zwiedzających pozostaje ograniczony. Osoby zainteresowane historią fortyfikacji Cartageny mogą natomiast zobaczyć baterię z zewnątrz lub odwiedzić inne, bardziej dostępne obiekty obronne miasta, tworzące razem sieć baterii nadbrzeżnych z pierwszej połowy XX wieku.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść na teren baterii La Parajola? Nie — teren pozostaje własnością Ministerstwa Obrony i znajduje się w strefie wojskowej, więc swobodne zwiedzanie wnętrza nie jest możliwe.

Kiedy bateria została uznana za zabytek? Formalny status dobra kultury (Bien de Interés Cultural) otrzymała w 1997 roku, mimo że przestała pełnić funkcję wojskową kilka lat wcześniej.

Ile dział znajdowało się na wyposażeniu baterii? Bateria dysponowała czterema działami wyprodukowanymi w Hiszpanii na licencji brytyjskiej firmy Vickers-Armstrongs.

Dlaczego La Parajola jest znana w historii Cartageny? Przede wszystkim z powodu ostrzału, który doprowadził do zatonięcia okrętu „Castillo de Olite" podczas wojny domowej — jednej z największych tragedii morskich w dziejach Hiszpanii.