La Orotava Cemetery

Cmentarz w La Orotava to jedna z najstarszych i najbardziej wartościowych architektonicznie nekropolii na Teneryfie, wpisana w 2005 roku na listę dóbr kultury Wysp Kanaryjskich jako zabytek. Znajduje się w mieście La Orotava, w regionie znanym z bujnej roślinności i historycznych rezydencji, a sam cmentarz łączy funkcję miejsca pochówku z walorami parkowego założenia ogrodowego.

Jak powstał cmentarz?

Do początku XIX wieku mieszkańców La Orotava chowano tradycyjnie w kościołach i na przykościelnych placach. Taki zwyczaj, mimo królewskiego zakazu wydanego przez Karola III już w 1787 roku, utrzymywał się przez kolejne dekady, głównie z braku alternatywnego miejsca pochówku. Pierwszy projekt osobnego cmentarza miejskiego dla La Orotava powstał w 1790 roku z inicjatywy podpułkownika Juana Antonia de Urtusaústegui y Lugo, który proponował lokalizację obok nowej świątyni Nuestra Señora de la Concepción. Plan ten jednak nie doczekał się realizacji ze względu na poważne trudności terenowe.

Do budowy zmusiła w końcu tragiczna konieczność: 19 lipca 1823 roku, gdy zmarło dziecko o imieniu Vicente Barroso, a w miejskich kościołach zabrakło już miejsca na pochówek, nowo powstający cmentarz trzeba było pospiesznie poświęcić, by móc go tam pogrzebać. Pod budowę teren musiał odstąpić markiz Acialcázar i Torrehermosa, dzięki czemu nekropolię usytuowano obok ogrodów klasztoru San Lorenzo.

Kto zaprojektował cmentarz?

Choć pierwotny projekt architektoniczny nie został wykorzystany w pełni, układ przestrzenny cmentarza zawdzięczamy rzeźbiarzowi Fernandowi Estévezowi de Salas, pochodzącemu z La Orotava. Zaprojektował on nekropolię w duchu romantycznym, jako swego rodzaju ogród, a nie wyłącznie miejsce pochówku. Jego autorstwa jest również centralna kaplica cmentarna, wzniesiona z lokalnego kamienia wulkanicznego. Do najstarszych, oryginalnych elementów założenia należą właśnie kaplica, szereg grobowców rodowych ustawionych naprzeciw niej oraz cały wewnętrzny obwód murów.

Jakie grobowce warto zobaczyć?

Na cmentarzu zachowały się okazałe panteony rodzin od dawna związanych z La Orotava, między innymi markiza de la Quinta Roja oraz rodziny Monteverde. Te kamienne budowle, często zdobione w stylu epoki, świadczą o zamożności i znaczeniu miejscowych rodów w XIX i na początku XX wieku.

Jaki jest związek cmentarza z masonerią?

Nekropolia w La Orotava odegrała nietypową rolę w sporze między Kościołem katolickim a lożami masońskimi na Wyspach Kanaryjskich. Gdy pochowano tu dwóch znanych masonów, władze kościelne uznały cmentarz za „sprofanowany". Miejscowa loża, założona w 1874 roku, od początku swojego istnienia pozostawała w ostrym konflikcie z hierarchią kościelną, a echa tego sporu widoczne są do dziś w niektórych symbolach zdobiących nagrobki, choć historycy nie są zgodni, które z nich rzeczywiście mają charakter masoński, a które są jedynie rodzinnymi grobowcami o bogatej symbolice.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał cmentarz w La Orotava? Został pospiesznie poświęcony 19 lipca 1823 roku, choć pierwsze plany jego budowy sięgają 1790 roku.

Kto zaprojektował układ cmentarza? Rzeźbiarz Fernando Estévez de Salas, twórca romantycznego, ogrodowego założenia oraz centralnej kaplicy.

Dlaczego cmentarz uznano za sprofanowany? Ponieważ pochowano na nim dwóch znanych działaczy masońskich, co wywołało spór z władzami kościelnymi.

Czy cmentarz ma status zabytku? Tak, w 2005 roku wpisano go na listę dóbr kultury Wysp Kanaryjskich w kategorii zabytku.