Kůlny

Kůlny to przyrodniczy rezerwat na skalistym zboczu wzgórza wznoszącym się nad lewym brzegiem Brneńskiego Jeziora Zaporowego (Brněnská přehrada), w granicach Brna-miasta, w katastrze Kníniček. Obszar leży w Kraju Południowomorawskim i obejmuje niewielki, ale bogaty przyrodniczo fragment terenu w Wyżynie Bobrawskiej (Bobravská vrchovina).

Gdzie dokładnie leży Kůlny?

Rezerwat rozciąga się na wysokości od 230 do 310 metrów n.p.m., na stromym, skalistym zboczu opadającym w stronę wody. Powierzchnia chronionego obszaru wynosi 10,79 hektara. Ochronie podlega od 1 maja 1989 roku, a nadzór nad terenem sprawuje Urząd Krajowy Kraju Południowomorawskiego. Międzynarodowo obszar zaklasyfikowano do kategorii IV IUCN, czyli terenów zarządzanych głównie w celu ochrony siedlisk konkretnych gatunków.

Jaka jest budowa geologiczna terenu?

Podłoże Kůlny tworzą biotytowe i amfibolowo-biotytowe granodioryty typu z Veverskiej Bítýški, wchodzące w skład masywu brneńskiego – dużej jednostki geologicznej południowej Moraw. Miejscami występują też biotytowe pararyolity. Na tym skalistym podłożu wykształciły się gleby typu rankery oraz kwaśne kambisole typowe, charakterystyczne dla ubogich, płytkich stanowisk na stokach.

Co rośnie w rezerwacie Kůlny?

Drzewostan tworzą głównie dąb, grab, klon, lipa, wiąz i jarzębina – zestaw typowy dla ciepłolubnych, prześwietlonych lasów na skalistym podłożu. W warstwie krzewów dominują dereń, ligustr, tarnina i dzika róża, tworzące gęste, kolczaste zarośla na granicy lasu i odsłoniętych skał. Runo obejmuje takie gatunki jak przetacznik lub filago, cyklamen, komonicę, kokorycz oraz pierwiosnek – rośliny lubiące suche, nasłonecznione stanowiska.

Jakie zwierzęta można tu spotkać?

Kůlny jest ważną ostoją gadów – żyją tu gniewosz plamisty, zaskroniec rybołów, zaskroniec zwyczajny, padalec oraz jaszczurka zwinka. Wśród płazów odnotowano salamandrę plamistą. Awifaunę reprezentują muchołówka białoszyja, kopciuszek zwyczajny, dzięcioł średni oraz wilga. W runie leśnym i martwym drewnie bytują chrząszcze charakterystyczne dla starych lasów liściastych – kozioróg dębosz oraz przedstawiciele kózkowatych.

Dlaczego ten teren objęto ochroną?

Głównym powodem utworzenia rezerwatu jest zachowanie zbliżonych do naturalnych zbiorowisk leśnych – karłowatych dąbrów rosnących na skalistych, stromych zboczach – wraz z bogatą florą kserotermiczną oraz populacjami chronionych gadów. To połączenie specyficznej geologii, mikroklimatu skalistego stoku i długiej historii ochrony sprawia, że Kůlny stanowi cenny fragment przyrody w bezpośrednim sąsiedztwie Brna.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Kůlny? Na skalistym zboczu nad lewym brzegiem Brneńskiego Jeziora Zaporowego, w katastrze Kníniček, w granicach miasta Brna.

Jak duży jest rezerwat? Zajmuje powierzchnię 10,79 hektara, na wysokości od 230 do 310 m n.p.m.

Od kiedy obszar jest chroniony? Status ochronny obowiązuje od 1 maja 1989 roku.

Co jest największą wartością przyrodniczą tego miejsca? Zbiorowiska karłowatych dąbrów na skalistym podłożu oraz bogata populacja gadów, w tym gniewosza plamistego i zaskrońca rybołowa.