Křídlo

Křídlo to zrujnowany średniowieczny zamek stojący na zalesionym wzgórzu ponad doliną rzeki Rusawy, w katastrze wsi Brusné w powiecie Kroměříż, w kraju zlińskim. Nazwa obiektu nie jest przypadkowa – budowla powstała na wysuniętym "skrzydle" (czes. křídlo) długiego wzniesienia Barvínek, które od tej strony strzegło wjazdu do doliny Rusawy. Dziś to jedno z ciekawszych miejsc na trasie wędrówek po Hostyńskich Wierchach, chętnie odwiedzane przez turystów szukających śladów dawnej obronności regionu.

Kiedy powstał zamek Křídlo?

Fortyfikację wzniesiono najprawdopodobniej w pierwszej połowie XIV wieku. Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1356 roku – to wtedy Vlk z Dobrotic przekazał go rodowi panów z Kunštátu. Na przełomie XIV i XV wieku właścicielami byli panowie z Cimburka, a później ród z Bořitova. Zamek pełnił funkcję strażnicy kontrolującej szlak prowadzący przez dolinę rzeki, co tłumaczy jego strategiczne położenie na trudno dostępnym wzniesieniu.

Co działo się na zamku w XV wieku?

Najbardziej nietypowym epizodem w historii Křídla jest połowa XV wieku, kiedy działał tu jeden z największych na Morawach warsztatów fałszujących monety. Taka działalność w odosobnionym, trudno dostępnym miejscu nie była w tamtych czasach rzadkością – odległość od głównych ośrodków władzy i naturalna obronność terenu sprzyjały ukrywaniu nielegalnego procederu. Kres zamkowi położyły jednak wydarzenia wojenne: pod koniec lat 70. XV wieku warownia została zburzona przez wojska węgierskiego króla Macieja Korwina w trakcie wojen czesko-węgierskich. Gdy w 1481 roku majątek sprzedawano, zamek figurował już w dokumentach jako ruina.

Co zachowało się z zamku do dziś?

Mimo upływu wieków na wzgórzu wciąż można rozpoznać układ dawnej warowni. Zachowały się fragmenty muru obwodowego, dolna część okrągłej wieży, fundamenty pałacu zamkowego oraz pozostałości bramy wjazdowej. Widoczny jest także pięciokątny bastion oraz druga, okrągła wieża, którą badacze wiążą prawdopodobnie z funkcją studni. Dopełnieniem założenia obronnego jest fosa o głębokości sięgającej około 3 metrów, oddzielająca niegdyś zamek od reszty grzbietu wzgórza. Te elementy, choć mocno zniszczone przez czas, pozwalają dziś wyobrazić sobie skalę i charakter pierwotnej budowli.

Jak dotrzeć na zamek Křídlo?

Ruiny są swobodnie dostępne przez cały rok i nie wymagają biletu wstępu. Prowadzą do nich oznakowane szlaki turystyczne: niebieski – od strony wsi Chomýž, oraz żółty – od strony miejscowości Rusava i Brusné. Wędrówka prowadzi przez lasy porastające stoki Hostyńskich Wierchów, co samo w sobie stanowi atrakcję dla miłośników pieszych wycieczek. Punkt widokowy na szczycie wzgórza pozwala docenić strategiczne wyczucie średniowiecznych budowniczych, którzy wybrali to miejsce ze względu na kontrolę nad doliną rzeki.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp na zamek Křídlo jest płatny? Nie, ruiny są ogólnodostępne i można je zwiedzać bezpłatnie przez cały rok.

Skąd pochodzi nazwa zamku? Nazwa nawiązuje do "skrzydła" – wysuniętej części wzgórza Barvínek, na którym zamek zbudowano.

Kiedy zamek został zniszczony? Zamek zburzyły wojska króla węgierskiego Macieja Korwina pod koniec lat 70. XV wieku, w trakcie wojen czesko-węgierskich.

Jakimi szlakami można dojść do ruin? Do zamku prowadzi niebieski szlak od Chomýża oraz żółty szlak od Rusawy i Brusnégo.

Co warto zobaczyć wśród ruin? Fragmenty murów obwodowych, okrągłą wieżę, fundamenty pałacu, bramę wjazdową, pięciokątny bastion oraz głęboką fosę.