Kościół Wszystkich Świętych w Siedliszczu

Kościół Wszystkich Świętych w Siedliszczu to drewniana świątynia stojąca w centrum czeskiej wsi Siedliszcze (czes. Sedliště), w powiecie Frýdek-Místek, w regionie morawsko-śląskim. Uwaga: to nie polska miejscowość o tej samej nazwie w Lubelskiem, tylko wieś na Śląsku Cieszyńskim po czeskiej stronie granicy. Budowla należy do najrzadszych drewnianych zabytków sakralnych w całych Czechach — nie tylko ze względu na liczbę zachowanych oryginalnych elementów konstrukcyjnych, ale przede wszystkim na rozmiar, jakiego nie osiągnął żaden inny drewniany kościół w regionie Śląska Cieszyńskiego.

Jak długo istnieje kościół w Siedliszczu?

Historia świątyni w tym miejscu sięga znacznie dalej niż obecna budowla. Pierwsza pisemna wzmianka o kościele w Siedliszczu pochodzi z 1447 roku. Ta wcześniejsza, również drewniana świątynia, przetrwała niemal dwa kolejne stulecia, zanim w 1638 roku na jej miejscu stanął nowy budynek. Za realizację nowej konstrukcji odpowiadał ksiądz Jan Scultetus, proboszcz z sąsiednich Bruzowic (czes. Bruzovice). To właśnie ta budowla z pierwszej połowy XVII wieku, po kolejnych przebudowach, jest tą, którą można oglądać dziś.

Przez wieki kościół funkcjonował jako świątynia filialna, podporządkowana innej parafii. Zmieniło się to 1 lutego 1871 roku, kiedy utworzono samodzielną parafię w Siedliszczu, obejmującą wyłącznie tę miejscowość. Od tego momentu miejscowy kościół pełni funkcję kościoła parafialnego.

Ochronę zabytku sformalizowano w 1981 roku, kiedy wokół obiektu i przylegającego do niego terenu ustanowiono strefę ochronną, mającą zabezpieczyć zarówno samą budowlę, jak i jej najbliższe otoczenie przed niekorzystnymi zmianami.

Jak wygląda architektura kościoła?

Kościół Wszystkich Świętych to budowla o konstrukcji zrębowej (wieńcowej), typowej dla drewnianego budownictwa sakralnego regionu Śląska Cieszyńskiego. Jest to świątynia jednonawowa, zorientowana wzdłuż głównej osi wschód-zachód, zgodnie z tradycyjną praktyką budowy kościołów chrześcijańskich. Obecna forma architektoniczna budowli pochodzi z XVII wieku i w dużej mierze zachowała swój pierwotny charakter, co wyróżnia ją na tle innych drewnianych obiektów sakralnych w okolicy, często mocno przebudowywanych w kolejnych stuleciach.

Dlaczego ten kościół jest wyjątkowy w skali regionu?

To, co odróżnia kościół w Siedliszczu od innych drewnianych świątyń Śląska Cieszyńskiego, to skala budowli. Wśród zachowanych drewnianych kościołów tego regionu żaden nie dorównuje mu rozmiarem, co czyni go punktem odniesienia dla badaczy drewnianej architektury sakralnej w Czechach. Do tego dochodzi liczba oryginalnych elementów konstrukcyjnych zachowanych z okresu budowy — rzadkość na tle innych obiektów tej kategorii, które często zachowały jedynie fragmenty pierwotnej substancji.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano obecny kościół w Siedliszczu? Przed 1638 rokiem, na miejscu wcześniejszej, również drewnianej świątyni wzmiankowanej już w 1447 roku. Budowę nowego kościoła prowadził ksiądz Jan Scultetus z Bruzowic.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? W centrum wsi Siedliszcze (Sedliště), w powiecie Frýdek-Místek, w regionie morawsko-śląskim, w Czechach.

Czy to kościół parafialny? Tak. Samodzielną parafię obejmującą Siedliszcze utworzono 1 lutego 1871 roku, a miejscowy kościół stał się od tego momentu kościołem parafialnym.

Czym różni się ten kościół od innych drewnianych świątyń regionu? Przede wszystkim rozmiarem — nie ma sobie równych wśród zachowanych drewnianych kościołów Śląska Cieszyńskiego — oraz dużą liczbą oryginalnych elementów konstrukcyjnych z czasu budowy.