Kościół pw. św. Wacława w Broumovie

Kościół pw. św. Wacława to barokowa świątynia w Broumovie, w kraju hradeckim, wchodząca w skład słynnej broumovskiej grupy kościołów. Choć dzisiejsza budowla pochodzi z pierwszej połowy XVIII wieku, historia tego miejsca sięga znacznie dalej wstecz i wiąże się z jednym z najbardziej dramatycznych momentów czeskiej historii — wybuchem wojny trzydziestoletniej.

Jak zaczęła się historia tego miejsca?

W 1610 roku, po wydaniu przez cesarza Rudolfa II tzw. Majestatu, gwarantującego wolność wyznania, na tym miejscu stanął drewniany kościół protestancki. Opat broumovskiego klasztoru benedyktyńskiego, Wolfgang Selender, zakazał jednak jego użytkowania, a w 1618 roku doprowadził do zamknięcia świątyni i uwięzienia ośmiu miejscowych mieszczan. Ten konflikt religijny w Broumovie stał się jedną z bezpośrednich przyczyn praskiej defenestracji z maja 1618 roku, wydarzenia, które zapoczątkowało wojnę trzydziestoletnią. Drewniany kościół spłonął w trakcie działań wojennych.

Co stało na tym miejscu przed obecnym kościołem?

W 1676 roku, za opactwa Tomáša Sartoria, na zgliszczach dawnej świątyni wzniesiono kaplicę pw. św. Wacława. Ona również nie przetrwała długo — spłonęła już w 1684 roku. Miejsce to przez kilkadziesiąt lat czekało więc na trwałą, murowaną budowlę, która powstała dopiero w kolejnym stuleciu.

Kto zaprojektował dzisiejszy kościół?

O budowie obecnej świątyni zdecydował opat Otmar Zinke, a prace ukończono w 1729 roku. Projekt jest dziełem Kiliána Ignáca Dientzenhofera, jednego z czołowych architektów baroku środkowoeuropejskiego, i stanowi jeden z dziesięciu obiektów wchodzących w skład broumovskiej grupy kościołów. Budowla wzniesiona jest na planie wydłużonego krzyża greckiego z zaokrąglonymi narożnikami, bez wieży, co odróżnia ją od wielu innych świątyń tego okresu. Mury wykonano z łamanego kamienia i nieregularnych ciosów, a detale architektoniczne — z szarego piaskowca.

Co można zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze zdobią freski z 1784 roku, autorstwa Feliksa Antoniego Schefflera, przedstawiające apoteozę świętego Wacława oraz cykl sześciu scen z jego życia. Ołtarz główny mieści obraz przedstawiający świętego Wacława i świętego Jana Nepomucena, namalowany w XIX wieku przez Wilhelma Kandlera. Uzupełnieniem wystroju są dwa owalne obrazy olejne ukazujące świętych Piotra i Pawła oraz rzeźby świętych wykonane w tyrolskich warsztatach snycerskich.

Co działo się z kościołem w czasach nowożytnych?

Po kasacie klasztoru józefińskiej w 1788 roku kościół wykorzystywano do różnych celów, a po 1950 roku, w okresie komunistycznym, służył nawet jako magazyn. Dopiero po 1989 roku rozpoczęła się jego odbudowa i renowacja. Ponowne poświęcenie świątyni odbyło się 28 września 1995 roku, w dniu święta patrona kościoła, świętego Wacława. Od 1 lipca 2022 roku obiekt jest chroniony jako narodowa pamiątka kultury Republiki Czeskiej.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół?

Kościół stoi w Broumovie, w powiecie Náchod, w kraju hradeckim, w bezpośrednim sąsiedztwie pozostałych zabytków tego niewielkiego miasta, znanego z wyjątkowego skupiska barokowych świątyń zaprojektowanych przez rodzinę Dientzenhoferów.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował kościół św. Wacława w Broumovie? Obecną, barokową budowlę zaprojektował Kilián Ignác Dientzenhofer, a prace ukończono w 1729 roku z inicjatywy opata Otmara Zinke.

Dlaczego to miejsce ma związek z wybuchem wojny trzydziestoletniej? Zamknięcie stojącego tu wcześniej drewnianego kościoła protestanckiego przez opata Wolfganga Selendera w 1618 roku i uwięzienie ośmiu mieszczan było jedną z bezpośrednich przyczyn praskiej defenestracji, która zapoczątkowała wojnę trzydziestoletnią.

Co znajduje się we wnętrzu kościoła? Freski Feliksa Antoniego Schefflera z 1784 roku przedstawiające apoteozę świętego Wacława, obraz ołtarzowy Wilhelma Kandlera oraz rzeźby z tyrolskich warsztatów.

Czy kościół jest zabytkiem chronionym prawem? Tak, od 1 lipca 2022 roku kościół ma status narodowej pamiątki kultury Republiki Czeskiej.