Korać

Korać to wzgórze w żupanii karlovackiej, leżące na obszarze wsi Lička Jesenica, w gminie Saborsko, niedaleko Plaškiego. Wznosi się na wysokość około 907 m n.p.m. i stanowi jedno z pasm wzniesień otaczających dolinę Plaški-Saborsko od strony Male Kapeli.

Gdzie leży Korać?

Wzgórze znajduje się we wschodniej Lice, w miejscu, gdzie dolina Plaški-Saborsko styka się z pasmem górskim Mała Kapela. Współrzędne geograficzne to około 44,988°N, 15,408°E — punkt ten leży kilka kilometrów od centrum Plaškiego, w kierunku wsi Lička Jesenica. Sama Lička Jesenica administracyjnie należy do gminy Saborsko, choć potocznie kojarzona jest bardziej z sąsiednim Plaškim niż z odległym o kilkanaście kilometrów Saborskiem.

Dlaczego Korać jest ważny historycznie?

Wzgórze Korać, oznaczane w dokumentach wojskowych jako K-907, odegrało rolę w wydarzeniach wojny domowej w Chorwacji w 1991 roku. Razem z sąsiednimi wzniesieniami Jasenak (K-1030) i Vršić (K-880) tworzyło linię obrony utrzymywaną przez Brygadę Obrony Terytorialnej Plaškiego. Trasa jednego z oddziałów prowadziła przez okoliczne punkty — Konjska Glava, Korać i dalej w stronę Malej Kapeli — co pokazuje, że wzgórze leżało na styku strategicznych szlaków tamtego okresu. To był czas, gdy pobliskie Saborsko, po stukilkudniowej obronie, zostało zajęte 12 listopada 1991 roku, a atak na miejscowość prowadzony był między innymi z poligonu wojskowego i koszar w Ličkiej Jesenicy.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Sam szczyt Korać to przede wszystkim punkt orientacyjny na mapie regionu, otoczony lasami Male Kapeli — pasma ciągnącego się od Wielkiej Kapeli na północnym zachodzie aż po okolice Jezior Plitwickich na wschodzie, pomiędzy dolinami Plaški i Saborsko. Teren ten jest obsługiwany przez lokalne stowarzyszenie górskie URPI Mała Kapela, które wytycza i utrzymuje szlaki oraz punkty widokowe w regionie, między innymi w rejonie szczytu Plaška Glava (795 m n.p.m.) z punktami widokowymi Tron i Vršak.

W samej Ličkiej Jesenicy warto zobaczyć pozostałości renesansowego zamku frankopańskiego zwanego Ieseniza, wzniesionego w 1544 roku na niewielkim wyniesieniu poniżej wzgórza Borik, strzegącego przeprawy przez rzekę Jesenicę. Twierdza miała czworoboczny plan i cztery baszty, a od 1588 roku stacjonowała w niej graniczna załoga licząca około 40 żołnierzy. Budowlę wielokrotnie opuszczano i odnawiano — w 1860 roku zaadaptowano ją na szkołę, a w 1924 roku ostatecznie porzucono po wybudowaniu nowego budynku szkolnego. Ruiny zniszczono po drugiej wojnie światowej, dziś pozostały jedynie zarośnięte fundamenty.

Sama rzeka Jesenica, dająca nazwę wsi, wypływa z dwóch źródeł u podnóża Wielkiej Kapeli i po około 6 kilometrach biegu znika w podziemnym korycie krasowym. Uchodzi za jedną z czystszych rzek pstrągowych w Chorwacji, o kamienistym dnie i piaszczystych brzegach, a jej dolny odcinek osiąga głębokość do 5 metrów. Obszar rzeki objęty jest ochroną w ramach sieci Natura 2000 (stanowisko HR2000654) ze względu na siedliska wodne oraz chronioną roślinę selera pełzającego (Apium repens).

Kiedy przyjechać?

Region Male Kapeli i doliny Plaški-Saborsko najlepiej odwiedzać wiosną i latem, gdy szlaki górskie są suche i przejezdne, a rzeka Jesenica prowadzi więcej wody. Jesień sprzyja spokojnym spacerom wśród lasów bukowych pokrywających okoliczne wzniesienia, natomiast zimą wyższe partie Male Kapeli bywają zaśnieżone, co ogranicza dostępność szlaków.

Najczęstsze pytania

Jaka jest wysokość wzgórza Korać? Korać wznosi się na wysokość około 907 m n.p.m., co potwierdza oznaczenie K-907 stosowane w dokumentach historycznych dotyczących tego terenu.

Czy Korać ma znaczenie historyczne? Tak — w 1991 roku wzgórze wchodziło w skład linii obrony Brygady Obrony Terytorialnej Plaškiego podczas wojny domowej w Chorwacji, razem z pobliskimi wzniesieniami Jasenak i Vršić.

Czy w okolicy są szlaki turystyczne? Tak, teren Male Kapeli obsługuje stowarzyszenie górskie URPI Mała Kapela, które utrzymuje szlaki i punkty widokowe w regionie, między innymi w rejonie Plaškiej Glavy.

Co jeszcze warto zobaczyć w Ličkiej Jesenicy? Ruiny renesansowego zamku frankopańskiego Ieseniza z 1544 roku oraz rzekę Jesenicę, chronioną w ramach sieci Natura 2000 jako jedną z czystszych rzek pstrągowych w Chorwacji.