Konkatedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Opawie

Konkatedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Opawie to główna rzymskokatolicka świątynia czeskiego miasta Opawa, stojąca przy historycznym placu Rybí trh, tuż obok reprezentacyjnego Rynku Górnego (Horní náměstí), nad którym dosłownie góruje swoją bryłą. To największy kościół w mieście i jeden z najważniejszych zabytków sakralnych czeskiego Śląska.

Jaka jest historia kościoła?

Początki świątyni sięgają XIII wieku i wiążą się z zakonem krzyżackim, który działał w Opawie od 1204 roku. To krzyżacy nadali kościołowi kształt, jaki w dużej mierze zachował się do dziś, wznosząc go w duchu gotyku śląskiego charakterystycznego dla tego regionu. Jeszcze pod koniec XIII wieku powstała potężna wieża, a na początku XIV stulecia dobudowano drugą, wyższą wieżę południową, która przetrwała do naszych czasów i uchodzi za najwyższą wieżę kościelną na całym Śląsku.

Wnętrze świątyni nie zachowało jednak średniowiecznego charakteru. W 1689 roku, podczas wielkiego pożaru Opawy, zawalił się płonący dach, niszcząc gotyckie sklepienia. Odbudową zajęli się budowniczowie G. Hausrucker i J. Zeller, którzy zamiast gotyckich sklepień wprowadzili nowe, barokowe – i to one dominują we wnętrzu do dziś, kontrastując z surową, ceglaną bryłą zewnętrzną.

Prawdziwie nowy rozdział w dziejach kościoła otworzył rok 1996, gdy powstała diecezja ostrawsko-opawska. Świątynia została wówczas podniesiona do rangi konkatedry – drugiego, obok katedry w Ostrawie, kościoła biskupiego tej diecezji. Rok wcześniej, w 1995 roku, obiekt wpisano do rejestru czeskich narodowych zabytków kultury.

Co warto zobaczyć?

Konkatedra to trójnawowy kościół halowy zbudowany z nietynkowanej cegły – jeden z najbardziej okazałych przykładów śląskiego gotyku ceglanego w całych Czechach. Z zewnątrz robi wrażenie surowej, czerwonej bryły z charakterystycznymi gotyckimi detalami i dwiema wieżami o różnej wysokości, z których południowa wyraźnie dominuje nad Rynkiem Górnym i całą starówką. Wewnątrz kontrast jest wyraźny: gotycki płaszcz zewnętrzny kryje barokowe sklepienia powstałe po pożarze z 1689 roku, co czyni z konkatedry ciekawy przykład architektonicznego zderzenia dwóch epok w jednym budynku.

Kiedy przyjechać?

Konkatedra jako czynny kościół parafialny i biskupi jest dostępna dla zwiedzających i wiernych przez cały rok, a jej wnętrze najlepiej ogląda się w spokojne dni powszednie, poza godzinami nabożeństw. Ze względu na sakralną funkcję budynku warto zachować ciszę i szacunek wobec modlących się osób, a plan zwiedzania dopasować do rytmu mszy świętych.

Jak dotrzeć na miejsce?

Świątynia stoi w samym centrum historycznej Opawy, przy placu Rybí trh, w odległości kilku minut spacerem od Rynku Górnego i innych zabytków starówki. To naturalny punkt na trasie pieszego zwiedzania centrum miasta – nie wymaga dodatkowego transportu, wystarczy dotrzeć do opawskiej starówki i kierować się w stronę wysokiej wieży widocznej z daleka.

Najczęstsze pytania

Czym różni się konkatedra od katedry? Konkatedra to kościół pełniący funkcję drugiej siedziby biskupiej w diecezji, obok głównej katedry. W diecezji ostrawsko-opawskiej, utworzonej w 1996 roku, taką rolę pełni właśnie kościół w Opawie.

Ile lat ma budowla? Historia sięga początków XIII wieku i działalności zakonu krzyżackiego w Opawie od 1204 roku, choć obecny, w dużej mierze gotycki kształt kościół zyskał w XIV wieku.

Dlaczego wnętrze wygląda inaczej niż zewnętrze? Bo gotyckie sklepienia zniszczył pożar Opawy w 1689 roku. Podczas odbudowy zastąpiono je barokowymi, przez co surowa gotycka bryła kryje dziś barokowe wnętrze.

Czy kościół jest zabytkiem chronionym? Tak, od 1995 roku znajduje się w rejestrze czeskich narodowych zabytków kultury.