Kokšín

Kokšín to niewielki, ale niezwykle bogaty w historię i geologię wierzchołek w Brdach, wznoszący się nad wsią Hořehledy, częścią miasta Spálené Poříčí w powiecie Pilzno-Południe. Rezerwat przyrody o powierzchni 20,63 ha obejmuje północne zbocze góry i chroni fragmenty naturalnych lasów bukowych oraz jodłowo-bukowych, w tym okazałe, ponad 200-letnie buki. To jedno z tych miejsc w Brdach, gdzie krajobraz, przyroda i archeologia splatają się w jedną, gęstą opowieść.

Dlaczego warto tu przyjechać?

Kokšín przyciąga przede wszystkim miłośników spokojnych wędrówek po lesie, którzy szukają czegoś więcej niż tylko widoku – tu każdy kamień ma swoją historię. Szczyt wznosi się na wysokość 684 m n.p.m. i stanowi naturalny punkt orientacyjny w krajobrazie południowych Brd.

Co kryje rezerwat przyrody?

Rezerwat, utworzony w 1955 roku, chroni pozostałości lasów o naturalnym charakterze. Runo i drzewostan są tu wyjątkowo zróżnicowane – oprócz wiekowych buków rośnie tutaj między innymi rzadka wietrznica gajowa. Od 2016 roku obszar wchodzi w skład Obszaru Chronionego Krajobrazu Brdy (CHKO Brdy), znajdując się przy jego południowo-zachodniej granicy. W latach 60. XX wieku część drzewostanu ucierpiała wskutek zmian w gospodarce leśnej i wprowadzenia gatunków obcych dla tego siedliska – dziś trwają prace nad przywróceniem lasu do jego pierwotnego, naturalnego składu gatunkowego.

Jaką historię skrywa szczyt?

Na płaskim wierzchołku Kokšína zachowały się pozostałości grodziska, przypominające kamienny wał. Powstało ono prawdopodobnie w okresie halsztackim, a więc ponad 2500 lat temu. Wszystko wskazuje na to, że było to osiedle związane z górnictwem i przetwórstwem rudy żelaza – w okolicy od dawna wydobywano bowiem miejscowe metabazalty, bogate w rudę żelaza.

Co mówi geologia?

Podłoże skalne rezerwatu tworzą ciemnoszaro-zielone metabazalty (spility) z górnego proterozoiku, których wietrzenie prowadzi do powstawania rumowisk skalnych i tzw. potoków kamiennych. Te wulkaniczne skały są bogate w ochrę żelazistą i hematyt, a oprócz żelaza zawierają także wanad, chrom, srebro i prawdopodobnie ślady złota – co tłumaczy, dlaczego wydobycie prowadzono tu już w starożytności. W obrębie lokalizacji znajdują się również krzemienie o dobrze zachowanych strukturach stromatolitowych, świadczących o ich biogenicznym pochodzeniu, a ich wiek szacuje się na 900–560 milionów lat.

Jak dojechać i co warto wiedzieć?

Kokšín leży w obrębie katastralnym wsi Hořehledy, należącej administracyjnie do Spáleného Poříčí. To popularny cel jednodniowych wycieczek pieszych z okolicznych miejscowości – szlaki prowadzące na szczyt łączą walory widokowe z możliwością obejrzenia pozostałości grodziska oraz charakterystycznych skalnych rumowisk.

Najczęstsze pytania

Czym jest Kokšín? To wzgórze i rezerwat przyrody w paśmie Brd, w gminie Spálené Poříčí, chroniący naturalne lasy bukowe oraz ślady dawnego osadnictwa i górnictwa rudy żelaza.

Jak duży jest rezerwat i kiedy powstał? Rezerwat obejmuje 20,63 ha i został ustanowiony w 1955 roku.

Co jest największą atrakcją tego miejsca? Połączenie starodrzewu bukowego liczącego ponad 200 lat, pozostałości grodziska z okresu halsztackiego oraz interesującej geologii – metabazaltów i skamieniałości stromatolitowych.

Czy Kokšín należy do większego obszaru chronionego? Tak, od 2016 roku rezerwat wchodzi w skład Obszaru Chronionego Krajobrazu Brdy (CHKO Brdy).